1-Akut Tablo: En tipik prezentasyonu atipik pnömoni şeklindedir.
a-Karakteristik Baş Ağrısı: Analjeziklere (ağrı kesicilere) yanıt vermeyen retroorbital (göz arkası) baş ağrısı, bu hastalık için oldukça tipik ve ayırt edici bir bulgudur.
b-Karaciğer ve Dalak Tutulumu: Vakaların yaklaşık yarısında hepatosplenomegali (karaciğer ve dalak büyümesi) görülür.
c-Granülomatöz Hepatit: Hastalık, biyopsilerde izlenen “doughnut” granülomları ile karakterize granülomatöz hepatit ve ikterik (sarılık) tablolara yol açabilir. Bu karaciğer tutulumu, Q hummasını diğer atipik pnömoni etkenlerinden (Mycoplasma, Chlamydia gibi) ayıran en önemli farklardan biridir.
2-Kronik Form: Hastalık kronikleşirse en korkulan komplikasyon kronik endokardit (genellikle kültür negatif) ve yine granülomatöz hepatittir.
Tanı ve Ayırıcı Tanı İçin Kısa Not
Q hummasına neden olan ajan Coxiella burnetii‘dir. Genellikle çiftlik hayvanları (koyun, keçi, sığır) ile temas veya kontamine tozların solunmasıyla bulaşır.
Özetle: Bir soruda “hayvancılıkla uğraşan, şiddetli göz arkası baş ağrısı olan ve akciğer bulgularının yanında karaciğer fonksiyonları bozulmuş/hepatit tablosu olan” bir hasta tarif ediliyorsa, ilk akla gelmesi gereken tanı Q hummasıdır.
Aşağıdaki hangi enfeksiyon hastalığında pnömoni ve hepatit kliniği bir arada görülebilir?
A) Q ateşi
B) Parainfluenza virüs enfeksiyonu
C) Rotavirüs enfeksiyonu
D) Respiratuvar sinsityal virüs enfeksiyonu
E) Şigelloz
Cevap: A) Q ateşi
Q Humması: Klinik ve Patolojik Özellikler
1-Akut hastalık tablosu atipik pnömonidir. Analjeziklere yanıtsız retroorbital baş ağrısı
oldukça tipik bir bulgusudur. Olguların yarısında hepatosplenomegali vardır. Gelişen granülomatöz hepatit, ikterik tablolar çizebilir. Bu özelliği, diğer atipik pnömonilerden ayrımında yararlıdır.
2-Kronik formda da kronik endokardit ve granülomatöz hepatit görülebilir.