Polycoria (polikori), bir gözün iris tabakasında birden fazla göz bebeği (pupilla) açıklığının bulunmasıyla karakterize, oldukça nadir görülen bir göz anomalisidir.
Tıbbi olarak bu durumu iki ana kategoriye ayırmak, ayırıcı tanı açısından kritiktir:
1. Gerçek Polycoria (True Polycoria)
Bu durumda her iki (veya daha fazla) açıklık da gerçek birer göz bebeğidir. Her bir pupilla açıklığının etrafında kendine ait, bağımsız çalışan bir sfinkter kası bulunur*********. Işığa yanıt olarak tüm pupillalar aynı anda daralır veya genişler. Genellikle her bir açıklıktan ışık geçtiği için hastada poliopi (çoklu görme) veya bulanık görme şikayetleri olabilir.
2. Yalancı Polycoria (Pseudopolycoria)
İris üzerinde ek delikler vardır ancak bunlar gerçek birer göz bebeği değildir. Ek deliklerin etrafında sfinkter kası bulunmaz*********. Genellikle irisin bir kısmının atrofiye olması (erimesi) veya travma sonrası yırtılmasıyla oluşur. Işığa tepki vermezler; sadece ana pupilla hareket eder. En sık **********************Axenfeld-Rieger sendromu, progresif iris atrofisi (ICE sendromu) veya penetran göz travmaları sonucu görülür.
Klinik Bulgular ve Komplikasyonlar
Polycoria genellikle doğumdan itibaren mevcuttur (konjenital), ancak şu semptomlara yol açabilir:
- Fotofobi: Göze çok fazla ışık girmesi nedeniyle ışığa duyarlılık.
- Görüş Kalitesinde Azalma: Kontrast hassasiyetinin düşmesi ve kamaşma.
- Glokom Riski: Özellikle yalancı polycoria’ya neden olan sendromlarda, göz içi drenaj yolları da etkilenebileceği için göz tansiyonu riski artar.
Tedavi Yaklaşımı
Eğer hastanın görme kalitesi ciddi şekilde etkilenmiyorsa genellikle tedavi gerekmez. Ancak semptomatik vakalarda şu yöntemler izlenir:
- Kontakt Lensler: Özel boyalı kontakt lensler ile ek delikler kapatılarak ışığın sadece ana pupilladan girmesi sağlanır.
- Cerrahi (Pupilloplasti): İris dokusu cerrahi olarak onarılarak açıklıklar tek bir büyük pupilla haline getirilir.
Sınavlarda veya vaka analizlerinde karşınıza çıkarsa, “gerçek” polikori ile “yalancı” polikori arasındaki en temel farkın sfinkter kasının varlığı olduğunu unutmamak gerekir.