Biyopsisiz Tanı Kriteri
Eğer aşağıdaki şartlar sağlanıyorsa duodenal biyopsi yapılmadan tanı konabilir:
| Kriter | Açıklama |
|---|---|
| tTG-IgA “Doku Transglutaminaz Antikoru IgA“≥ 10 kat | Normal üst sınırın 10 katından fazla |
| EMA-IgA pozitifliği | Endomisyum antikoru doğrulaması |
| Klinik uyum | Çölyak ile uyumlu semptomlar |
| Toplam IgA normal | IgA eksikliği olmamalı |
Bu durumda:
Biyopsi yapılmadan çölyak tanısı konabilir.
Tanı Algoritması
Gluten tüketen hasta
↓
tTG-IgA ölçümü
↓
tTG-IgA >10x normal
↓
EMA-IgA pozitif
↓
Çölyak tanısı (biyopsi gerekmez)
Eğer tTG-IgA <10 Kat İse
Bu durumda: Duodenal biyopsi gerekir
| Biyopsi bulgusu | Açıklama |
|---|---|
| Villöz atrofi | İnce barsak villuslarının kaybı |
| Kript hiperplazisi | Kriptlerin uzaması |
| İntraepitelyal lenfosit artışı | >25 IEL |
Bu değişiklikler Marsh sınıflaması ile değerlendirilir.
Kullanılan Serolojik Testler
| Test | Özellik |
|---|---|
| tTG-IgA | En duyarlı test |
| EMA-IgA “Anti-Endomisyum Antikoru IgA)” | En spesifik test |
| DGP (deamidated gliadin peptide) | Özellikle çocuklarda |
IgA Eksikliği Durumu
Eğer IgA eksikliği varsa:
| Kullanılan test | Tür |
|---|---|
| tTG-IgG | IgG tabanlı |
| DGP-IgG “Deamine Gliadin Peptid Antikoru IgG” | IgG tabanlı |
Kritik Nokta
| Durum | Tanı |
|---|---|
| tTG-IgA >10 kat + EMA pozitif | Biyopsi gerekmez |
| tTG-IgA düşük | Biyopsi gerekir |
TUS Ezberi
tTG-IgA >10x
+ EMA pozitif
= Biyopsisiz çölyak tanısı