Bakır eksikliği (hipokupremi), vücutta hayati fonksiyonları olan bu eser elementin yetersizliği durumunda ortaya çıkan, özellikle hematolojik ve nörolojik bulgularla karakterize bir durumdur.
İşte bakır eksikliğinin temel nedenleri ve belirtileri:
Temel Nedenler
1-Emilim Bozuklukları: Çölyak hastalığı, inflamatuar bağırsak hastalıkları veya bariatrik cerrahi (mide baypası) sonrası emilim yüzeyinin azalması.
2-Aşırı Çinko Alımı: Yüksek dozda çinko takviyesi kullanımı, bağırsaklarda bakır emilimini sağlayan proteinleri (metallotiyonein) yarışmalı olarak engelleyerek bakır eksikliğine yol açabilir.
3-Beslenme Yetersizliği: Uzun süreli parenteral beslenme veya bakırdan fakir diyetler.
4-Genetik Faktörler: Bakır transportunu etkileyen nadir durumlar (örneğin Menkes hastalığı).
Klinik Belirtiler
Bakır eksikliği genellikle başka hastalıklarla karıştırılabilir
a-Hematolojik Bulgular: * Anemi: Demir tedavisine yanıt vermeyen, genellikle mikrositik veya normositik anemi. Nötropeni: Beyaz kan hücresi sayısında azalma ve buna bağlı enfeksiyon eğilimi.
b-Nörolojik Bulgular (Bakır Miyelonöropatisi):; Yürüme bozuklukları (ataksi). Ekstremitelerde uyuşma ve karıncalanma (parestezi). Vibrasyon ve pozisyon duyusunda kayıp (B12 eksikliğine benzer tablo).
c-Kardiyovasküler Etkiler: Bakır, kollajen ve elastin çapraz bağlanmasını sağlayan lizil oksidaz enziminin kofaktörüdür. Eksikliğinde damar duvarı bütünlüğünde zayıflama ve teorik olarak anevrizma riskinde artış görülebilir.
Tanı ve Takip
Serum Bakır Seviyesi: Genellikle düşüktür.
Serum Seruloplazmin: Bakır taşıyıcı proteini olan seruloplazmin seviyeleri tanıya yardımcıdır.
24 Saatlik İdrar Bakırı: Eksiklik durumunda idrarla atılım azalır.