A-Maya mantarları
1-Cryptococcus neoformans; Kapsüllü mayadır, Güvercin dışkısı ile ilişki vardır, CD4 <100 → menenjit, Tanı: India ink, CrAg, Tedavi: Amfoterisin B + flusitozin → flukonazol
2-Candida; Tomurcuklanan maya, + psödohif, Germ tube (+), Kateter ilişkili kandidemi, Oral/vajinal kandidiyazis, Tedavi: Sistemik → ekinokandin ve Yüzeyel → azol
3-Malassesia furfur (Tinea versikolor etkeni); IV lipit sıvılarıyla santral venöz kateterden sistemik yayılım gösterebilir. Antifungal tedaviye gerek yoktur, lipit infüzyonu kesilir ve kateter çıkarılır. Lipofilik maya, “Spaghetti & meatballs” görünüm, IV lipid solüsyonları ile kateter fungemisi, Tedavi: Genelde sistemik antifungal gerekmez. Cilt → topikal azol ve Kateter ilişkili → lipid kesilir + kateter çıkarılır.
B-Maya benzeri mantarlar
1-Trichosporon spp. (beyaz piedra); Nötropenik hastalarda kateterle ilişkili fungemi yapabilir. Ekinokandin dirençli olabilir, Tedavi: Vorikonazol tercih
2-Rhodotorula spp.; Karotenoid pigment oluşturan kapsüllü mantardır. Pembe/kırmızı koloni (karotenoid), Kapsüllü, Kateter ilişkili fungemi, Tedavi: Amfoterisin B
3-Blastoschizomyces capitatus; (= Geotrichum capitatum / Saprochaete capitata), Tedavi: Amfoterisin B ± vorikonazol, Akut lösemili / nötropenik hastada Yüksek mortalite
MAYA ve MAYA BENZERİ KARŞILAŞTIRMA
| Özellik | Maya | Maya Benzeri |
|---|---|---|
| Hif oluşumu | Genelde yok | Psödohif/arthrokonidi |
| Klinik | Sıklıkla fırsatçı | Daha nadir ama ağır |
| Kateter ilişkisi | Candida, Malassezia | Trichosporon, Rhodotorula |
| Pigment | Genelde yok | Rhodotorula pembe |
TUS HIGH-YIELD NOKTALAR
- Kapsüllü maya → Cryptococcus
- Lipid infüzyon → Malassezia
- Germ tube (+) → Candida albicans
- Pembe koloni → Rhodotorula
- Beyaz piedra → Trichosporon