SİNAPS SCAFFOLD (ANKRAJ) PROTEİNLERİ TABLO
| Nörotransmitter / Reseptör | Ankraj (Bağlayıcı) Protein | Lokalizasyon | Klinik/Not |
|---|---|---|---|
| Nikotinik ACh (Nm) | Rapsin | Nöromüsküler kavşak | Konjenital myastenik sendrom |
| Glutamat (AMPA/NMDA) | PSD-95 / PDZ proteinleri | Eksitatör sinaps | Öğrenme–LTP |
| Glutamat (NMDA alt ünite) | SAP102 / GRIP | Postsinaptik yoğunluk | Sinaptik plastisite |
| GABAA | Gephyrin | İnhibitör sinaps | Epilepsi ile ilişkili |
| Glisin reseptörü | Gephyrin | Spinal inhibitör sinaps | Startle hastalığı |
| GABAC (retina) | MAP-1B | Retina bipolar hücreleri | Görsel iletim modülasyonu |
1-Nikotinik ACh Reseptörü – Rapsin
- Rapsin → ACh reseptörlerini kümeler
- Reseptör stabilizasyonu sağlar
- Rapsin mutasyonu → konjenital myastenik sendrom
2-Glutamat – PSD Proteinleri
- PSD-95 (Postsynaptic Density protein 95)
- PDZ domain içerir
- NMDA ve AMPA reseptörlerini stabilize eder
- LTP için kritik
“PB2 bağlayan protein” ifadesi genelde PDZ domain proteinlerini kasteder.
3-GABAA ve Glisin – Gephyrin
- Gephyrin → inhibitör sinapsın temel ankraj proteini
- Hem GABAA hem glisin reseptörünü sabitler
- Spinal refleks kontrolünde önemli
4-Retinal GABAC – MAP-1B
- Mikrotübül ile ilişkili protein
- Retina bipolar hücrelerinde
- Sinaptik organizasyon ve hücre içi taşınma ile bağlantılı
Ezber Şeması
- Nm reseptör → Rapsin
- Eksitatör glutamat → PSD-95
- İnhibitör GABA/glisin → Gephyrin
- Retina GABAC → MAP-1B
1– Kas nikotinik Ach res →Rapsin proteini
2– Glutamat → PB2 bağlayan protein
3– GABAA ve glisin → Gefirin
4– Retinadaki GABAC reseptörü→ MAP-1B (microtubul assoc.prot.)
VMAT1 ve VMAT2 veziküler monoamin taşıyıcısı dopamin, epinefrin ve norepinefrin serotonin ve histamini
veziküller içine taşır.
Aşağıdakilerden hangisi sinir sisteminde yer alan GABA ve Glisin gibi inhibitör nörotransmitterlerin reseptörünü bağlayan membran proteinidir?
A) Rapsin
B) Gefirin**
C) PB-2 bağlayan protein
D) MAP-1B
E) VMAT-1