sGC (Çözünür Guanilat Siklaz) Uyarıcıları, kardiyovasküler sistemde nitrik oksit (NO) yolunu doğrudan hedef alan ve damar genişlemesi (vazodilatasyon) ile hücre korumasını sağlayan yenilikçi bir ilaç sınıfıdır.
Bu sınıfın en önemli iki temsilcisi olan Riociguat ve Vericiguat, farklı endikasyonlarda kullanılsa da temel etki mekanizmaları aynıdır.
Etki Mekanizması: NO-sGC-cGMP Yolu
Normalde nitrik oksit (NO), sGC enzimine bağlanarak cGMP (siklik guanozin monofosfat) üretimini tetikler. cGMP ise damarların gevşemesini ve dokuların iyileşmesini sağlar. Kalp yetmezliği ve pulmoner hipertansiyonda bu yol bozulur (NO azalır).
sGC Uyarıcılarının Farkı: Klasik ilaçların (nitratlar gibi) aksine, sGC uyarıcıları iki yönlü çalışır: Hem sGC enzimini nitrik oksite (NO) karşı duyarlı hale getirirler. Hem de Hücrede hiç NO olmasa bile sGC enzimini doğrudan uyararak cGMP üretimini başlatırlar.
1-Riociguat (Adempas)
Riociguat, özellikle akciğer damarlarındaki basıncı düşürmek için tasarlanmıştır.
Endikasyonları KTEPH (Kronik Tromboembolik Pulmoner Hipertansiyon) da Ameliyat edilemeyen veya ameliyat sonrası dirençli kalan hastalarda FDA onaylı tek ilaçtır. KTEPH dışında PAH (Pulmoner Arteriyel Hipertansiyon)da Tek başına veya diğer ilaçlarla kombine kullanılır.
PDE-5 inhibitörleri (Sildenafil, Tadalafil) ile kesinlikle birlikte kullanılmamalıdır; aşırı tansiyon düşüşüne (hipotansiyon) yol açabilir.
2-Vericiguat (Verquvo)
Vericiguat, pulmoner hipertansiyondan ziyade Kronik Kalp Yetmezliği yönetimine odaklanmış bir ajandır. Ejeksiyon fraksiyonu düşük (HFrEF) olan ve yakın zamanda damardan diüretik tedavisi gerektiren (kötüleşen kalp yetmezliği) hastalarda kullanılır. Kalp yetmezliğine bağlı hastaneye yatışları ve kardiyovasküler ölüm riskini azalttığı kanıtlanmıştır. Diğer KY ilaçlarının (ACEi, ARNI, MRA) aksine böbrek fonksiyonları veya potasyum seviyeleri üzerinde olumsuz bir etkisi yoktur.
Karşılaştırma Özeti
| Özellik | Riociguat | Vericiguat |
| Ana Kullanım | Pulmoner Hipertansiyon (KTEPH/PAH) | Kalp Yetmezliği (HFrEF) |
| Dozaj Sıklığı | Günde 3 kez | Günde 1 kez |
| Temel Etki | Akciğer damar direncini düşürmek | Kalp duvar stresini ve fibrozisi azaltmak |
| En Sık Yan Etki | Baş ağrısı, baş dönmesi, GIS şikayetleri | Anemi (kansızlık), hipotansiyon |
2026 yılı itibarıyla, Vericiguat’ın kalp yetmezliği protokollerinde “Dörtlü Sütun” tedaviye dirençli veya bu tedaviyi tolere edemeyen (böbrek yetmezliği nedeniyle) hastalar için güçlü bir “beşinci sütun” adayı olduğu kabul edilmektedir. Riociguat ise KTEPH cerrahisi (pulmoner endarterektomi) sonrası kalan rezidüel hipertansiyonun yönetiminde altın standartlığını korumaktadır.