Mikrovilluslar, merkezinde paralel aktin filament demetleri bulunan, apikal yüzey çıkıntılarıdır. Stabilite ve zar bağlantısı; özgül aktin-bağlayıcı proteinlerle sağlanır.

1) Miyozin I

• Yer: Mikrovillus lateral yüzü
• Görev: Aktin demetini mikrovillus zarına bağlar
• Zar–iskelet bağlantısını sağlar; mikrovillus stabilitesine katkı verir.

2) Villin

• Yer: Özellikle mikrovillusun uç (distal) kısmı
• Görev: Aktin filamentlerine bağlanma ve düzenleme
• Ca²⁺ duyarlı; yüksek Ca²⁺’da filament kesme/yeniden düzenleme yapabilir.

3) Fascin, Espin, Fimbrin

• Yer: Mikrovillus boyunca
• Görev: Aktin filamentlerini paralel demetler (bundle) hâlinde organize eder
• Demet stabilitesini artırır → mikrovillus rijitliği

Not: “Fassin” doğru yazımı Fascin’dir.

4) Terminal Web (Taban Bölgesi)

• Aktin demetleri aşağıda terminal web’e tutunur.
• Terminal web’de:
  • Spektrin
  • Miyozin II
  • Aktin ağı
    bulunur → mikrovillusların koordineli hareketine katkı sağlar.

Özet Tablo

Püf Noktaları

• Mikrovillusun iskeleti aktin’dir (mikrotübül değil).
• Miyozin I → zar bağlantısı
• Fascin/Fimbrin/Espin → demetleme
• Villin → uç kısım düzenleyici

Miyozin I, mikrovillus lateralinde aktin filamanlarını mikrovillus zarına bağlar.

Villin, mikrovillus uç kısmında aktin filamanlarına tutunma noktası sağlar.

Fassin, espin ve fimbin, mikrovillus boyunca aktin filamanlarını demetler.

Mikrovillusun iskelet organizasyonu üç temel bölgeden oluşur:

1. Mikrovillus Gövdesi (Aktin Demeti)

Her mikrovillusun merkezinde, uzunlamasına yerleşmiş 20-30 kadar aktin filamanından oluşan bir demet bulunur.

• Aktin Filamanları: Filamanların artı (+) uçları mikrovillusun tepesine (distal uca), eksi (-) uçları ise hücre içine (bazal yöne) bakar.
• Çapraz Bağlayıcı Proteinler (Fimbrin ve Villin): Bu proteinler aktin filamanlarını birbirine sıkıca bağlayarak demetin rijit (sert) kalmasını sağlar.
• Yanal Bağlantılar (Miyozin I ve Kalmodulin): Aktin demetini mikrovillusun plazma membranına yanlardan bağlayan proteinlerdir; bu bağlantı yapısal bütünlük için kritiktir.

2. Terminal Ağ (Terminal Web)

Mikrovillusun tabanında, aktin filamanlarının hücre sitoplazmasına girdiği bölgede bulunan yatay ağ yapısıdır.

• İskelet Desteği: Mikrovilluslardan gelen aktin filamanları burada spektrin ve miyozin II molekülleri ile etkileşime girer.
• Fonksiyon: Terminal ağ, mikrovilluslara bazal bir destek sağlar ve mikrovillusların hafifçe hareket etmesine (yaylanmasına) olanak tanıyarak emilim verimliliğini artırır.

3. Tepe Bölgesi (Cap)

Mikrovillusun en uç noktasında, aktin filamanlarının artı uçlarını içine alan ve onları stabilize eden bir protein kompleksi bulunur. Bu bölge filamanların boyunun sabit kalmasını sağlar.

Özet Tablo: Temel Proteinler ve Görevleri