Çocukluk çağında sık görülen kromozomal anormallikler

HastalıkTipik Genetik / Kromozomal AnomaliKlinik / TUS Püf Noktası
Nöroblastom1p−, 11q−, 17q+, N-MYC amplifikasyonuN-MYC amplifikasyonu = kötü prognoz
Ewing Sarkomut(11;22)(q24;q12) → EWS-FLI1Küçük yuvarlak mavi hücreli tm
Retinoblastomdel(13q14) → RB1Bilateral olgular herediter
Rhabdomiyosarkomt(2;13)(q35;q14) → PAX3-FOXO1Alveolar tipte
Wilms Tümörüdel(11p13) → WT1WAGR sendromu ile ilişkili
Medulloblastom17p delesyonu, i(17q)En sık posterior fossa tm
Akut Lenfoblastik Lösemi (ALL)t(9;22) → BCR-ABL (Philadelphia)Kötü prognoz (erişkinde daha sık)

Çocukluk çağı solid tümörleri ve hematolojik malignitelerinde bu genetik değişiklikleri bilmek hem tanı koymada hem de prognozu (hastalığın gidişatını) öngörmede hayati önem taşır.

1. Nöroblastom (En Sık Ekstrakraniyal Solid Tümör)

  • 1p delesyonu ve 17q kazancı: Kötü prognoz göstergesidir.
  • N-myc Amplifikasyonu: En önemli prognostik faktördür. 10 kopyadan fazla olması, evreden bağımsız olarak “yüksek risk” anlamına gelir.
  • 11q delesyonu: Genellikle N-myc amplifikasyonu olmayan ama yine de agresif seyreden vakalarda görülür.

2. Ewing Sarkomu ve PNET

  • t(11;22) (q24;q12): Vakaların %90’ından fazlasında görülür. EWS-FLI1 füzyon geni oluşur.
  • Ayırıcı tanıda pürüzlü küçük yuvarlak mavi hücreli tümörler arasında bu translokasyon altın standarttır.

3. Retinoblastom

  • 13q14 (RB1 geni): “Two-hit” (iki vuruş) hipotezinin klasik örneğidir. Kalıtsal vakalarda çocuk bir mutasyonu ebeveyninden alır, diğeri somatik olarak gelişir.

4. Rhabdomiyosarkom (Yumuşak Doku Sarkomu)

  • t(2;13) (q35;q14): Özellikle Alveoler tip rhabdomiyosarkomda görülür (PAX3-FKHR füzyonu).
  • t(1;13): Yine alveoler tipte görülen diğer sık translokasyondur.
  • Not: Embriyonel tipte genellikle spesifik bir translokasyondan ziyade anöploidi görülür.

5. Wilms Tümörü (Nefroblastom)

  • 11p13 (WT1 geni): WAGR sendromu (Wilms, Aniridi, Genitoüriner anomaliler, Mental Retardasyon) ile ilişkilidir.
  • 11p15 (WT2 geni): Beckwith-Wiedemann Sendromu ile ilişkilidir.

6. Medülloblastom

  • i17q (İzokromozom 17q): En sık görülen sitogenetik anomalidir ve genellikle 17p kaybı ile birliktedir.
  • Bu tümörler artık genetik profillerine göre (WNT, SHH, Group 3, Group 4) dört alt gruba ayrılmaktadır.

7. ALL (Akut Lenfoblastik Lösemi)

  • t(9;22) (Ph+): Eskiden çok kötü prognoz demekti, ancak tirozin kinaz inhibitörleri (Imatinib vb.) ile prognoz düzelmiştir.
  • t(12;21) (ETV6-RUNX1): Çocukluk çağı B-Hücreli ALL’de en sık görülen translokasyondur ve iyi prognoz göstergesidir.
  • t(4;11): Bebeklik (infant) ALL’lerinde sık görülür, kötü prognozludur.

Özet Tablo: Translokasyonlar ve Füzyon Genleri

TümörGenetik DeğişiklikFüzyon Geni
Ewing Sarkomut(11;22)EWS-FLI1
Alveoler RMSt(2;13)PAX3-FOXO1 (FKHR)
Burkitt Lenfomat(8;14)c-myc / IGH
Sinovyal Sarkomt(X;18)SYT-SSX
Miksosid Liposarkomt(12;16)FUS-CHOP