Neden sekretuvar? (mekanizma)
- Kapsaisin → TRPV1 reseptörlerini uyarır
- Enterik sinir sistemi aktive olur
- Substance P ve diğer nöropeptidler salınır
- Barsak mukozasında:
- Cl⁻ sekresyonu ↑
- Na⁺ ve su emilimi ↓
- Sonuç: Lümene su çekilmesi → sulu ishal
Bu süreç ozmotik maddeye bağlı değildir, bu yüzden açlıkla düzelmez.
Ayırıcı tanı
| İshal tipi | Açlıkta | Mekanizma | Örnek |
|---|---|---|---|
| Sekretuvar | ❌ Düzelmez | Aktif iyon sekresyonu | Kapsaisin, kolera |
| Ozmotik | ✅ Düzelir | Emil(e)meyen madde | Laktoz |
| İnflamatuvar | ❌ | Mukozal hasar | İBH |
| Motilite ↑ | Değişken | Geçiş hızlanır | Hipertiroidi |
TUS için altın cümle
Kapsaisin, TRPV1 aracılığıyla enterik sinir sistemini uyararak Cl⁻ sekresyonunu artırır ve sekretuvar ishal yapar.