Üçlü tarama testi; nöral tüp defektleri, down sendromu, trizomi 13 ve18 gibi genetik hastalıkların risk taramasında kullanılan nonspesifik testtir. Bu testte risk hesaplamasında; a-fetoprotein, ankonjuge östriol, human koryonik gonadotropin (HCG) kan parametreleri ve ayrıca femur uzunluğu, biparietal çap gibi görüntüleme parametreleri kullanılır.
İkili tarama testinde; serbest beta hCG ve gebelik ile ilişkili plazma protein A (PAPP-A) bakılır.
| Test | Kan parametreleri | USG |
|---|
| İkili test | Serbest β-hCG + PAPP-A | NT var |
| Üçlü test | AFP + uE3 + total hCG | USG yok |
| Dörtlü test | AFP + uE3 + hCG + Inhibin A | USG yok |
İkili Tarama Testi (11-14. Haftalar)
Genellikle “11-14 hafta testi” olarak da bilinir. Bu testte sadece kan parametrelerine değil, ultrason ölçümlerine de bakılır.
- Kan Parametreleri: Serbest $\beta$-hCG ve PAPP-A (Gebelikle ilişkili plazma proteini A).
- Ultrason Parametresi: Ense Kalınlığı (NT – Nuchal Translucency) ölçümü bu testin ayrılmaz bir parçasıdır.
- Klinik Önem: Down Sendromu (Trizomi 21) ve Trizomi 18 riskini saptamada üçlü teste göre başarı oranı daha yüksektir.
Üçlü Tarama Testi (16-20. Haftalar)
Sizin de belirttiğiniz gibi, üçlü test daha çok risk hesaplamaya yönelik non-spesifik bir tarama testidir.
- Kan Parametreleri:
- AFP ($\alpha$-fetoprotein): Özellikle Nöral Tüp Defektleri (NTD) için anahtar parametredir.
- uE3 (Ankonjuge Östriol): Fetal ve plasental sağlığın göstergesidir.
- hCG: Down sendromu gibi durumlarda seviyesi genellikle yükselir.
- Görüntüleme Parametreleri: Biparietal çap (BPD) ve femur uzunluğu (FL) ile gebelik haftası doğrulanır. Bu, risk analizinin doğruluğu için kritiktir.
Parametrelerin Klinik Yorumu
Hangi parametrenin hangi yöne değiştiği (artış/azalış) tanısal ipuçları sağlar:
| Durum | AFP | uE3 | hCG | PAPP-A |
| Down Sendromu | Düşük | Düşük | Yüksek | Düşük |
| Trizomi 18 (Edwards) | Düşük | Düşük | Düşük | Düşük |
| Nöral Tüp Defekti | Yüksek | Normal | Normal | – |
Dörtlü Tarama Testi
Günümüzde üçlü testin üzerine İnhibin-A parametresinin eklenmesiyle yapılan “Dörtlü Tarama Testi”, Down sendromunu yakalama oranını %70’lerden %80’lerin üzerine çıkardığı için daha sık tercih edilmektedir.
Küçük bir ekleme: Trizomi 13 (Patau Sendromu) taramasında bu testlerin duyarlılığı Trizomi 21 ve 18’e göre daha düşüktür; bu vakalar genellikle detaylı ultrasondaki majör anomalilerle fark edilir.