Biofeedback Nedir?
Defekasyon sırasında yanlış kasılan pelvik taban kaslarının (puborektalis + eksternal anal sfinkter) nasıl gevşetileceğini, görsel ve/veya işitsel geri bildirimle hastaya öğreten davranışsal tedavidir.
Amaç:
- Anal sfinkter/pelvik taban ↓ gevşeme
- Rektal basınç ↑ (doğru ıkınma)
- Anorektal açı açılır → dışkı çıkışı kolaylaşır
Nasıl Çalışır? (Adım Adım)
- Sensör yerleştirme: Anorektal manometri probu veya yüzey EMG elektrodu
- Ekran/ses geri bildirimi:
- Kasılma = grafik yükselir / ses artar
- Gevşeme = grafik düşer / ses azalır
- Eğitim: Hasta ıkınırken gevşemeyi, gevşerken ıkınmamayı öğrenir
- Tekrar: Seanslar boyunca doğru patern pekiştirilir
Öğretilen “doğru patern”:
Rektal basınç ↑ + anal basınç ↓
Uygulama Protokolü
- Seans sayısı: Genellikle 4–6 seans
- Süre: Seans başına 30–60 dk
- Aralık: Haftada 1 (kliniğe göre)
Etkililik
- Başarı oranı: %70–80
- Uzun dönem kalıcılık: Yüksek
- Laksatif ihtiyacı: Azalır
Kanıt mesajı:
Pelvik taban disfonksiyonunda en etkili ve birinci basamak tedavi biofeedbacktir.
Hangi Testlerle Uyumlu?
- Anorektal manometri: Tedavi öncesi–sonrası patern düzelir
- Balon atma testi: Atma süresi kısalır
- Defekografi: Anorektal açının açılması iyileşir
Ne Değildir / Ne Yapmaz?
- Kolon motilitesini artırmaz (STC’ye çözüm değil)
- Cerrahi değildir
- İlaç yerine geçmez, ama ihtiyacı azaltır
Sık Karışan Noktalar (Sınav Tuzakları)
- ❌ “Kabızlıkta biofeedback herkese” → Yanlış
- ✅ Outlet obstrüksiyonu varsa
- ❌ “Cerrahi daha etkili” → Yanlış (önce biofeedback)
Tek Cümlelik Ezber
Outlet obstrüksiyonu = yanlış kasılma → doğru patern biofeedback ile öğretilir.