Bu soru alkilleyici ajanların (özellikle nitrogen mustard türevlerinin) klasik etki mekanizmasını tarif ediyor.
Sorudaki kilit ipuçları
- “Yüksek oranda reaktif karbonyum (karbokasyon) iyonu oluşturur”
- Amin, hidroksil veya sülfhidril grupları ile kovalent bağlanma
- DNA iplikçikleri arasında çapraz bağ (cross-link) oluşturma
Bu tanım DNA alkilasyonu + interstrand cross-link yapan ilaçlara özgüdür.
Seçeneklerin mekanizma analizi
| Seçenek | Mekanizma | Uygun mu? |
| Tioguanin | Pürin analoğu → DNA/RNA sentez inhibisyonu | ❌ |
| Etopozid | Topoizomeraz II inhibitörü | ❌ |
| Daunorubisin | DNA interkalasyonu + topo II inhibisyonu + serbest radikal | ❌ |
| Paklitaksel | Mikrotübül stabilizasyonu (M fazı) | ❌ |
| Klorambusil | Alkilleyici ajan (nitrogen mustard) | ✅ |
İlaçların Etki Mekanizmaları Karşılaştırması
E) Klorambusil (Chlorambucil): Bir Alkilleyici Ajandır (Azot Hardalları grubu). Etki mekanizması, tanımda verildiği gibi reaktif karbonyum iyonları oluşturarak DNA’yı alkillemek ve iplikçikler arasında çapraz bağlar oluşturmaktır.
A) Tioguanin (Tioguanine): Bir Antimetabolittir (Pürin analoğu). DNA ve RNA sentezini bozar.
B) Etopozid (Etoposide): Bir Topoizomeraz II İnhibitörüdür. DNA’nın sarmal yapısının çözülmesini ve yeniden bağlanmasını engelleyerek DNA hasarına neden olur.
C) Daunorubisin (Daunorubicin): Bir Antrasiklindir. DNA arasına girer (interkalasyon) ve Topoizomeraz II’yi inhibe eder, serbest radikaller oluşturur.
D) Paklitaksel (Paclitaxel): Bir Mikrotübül İnhibitörüdür. Mikrotübüllerin depolimerizasyonunu (çözülmesini) engelleyerek mitozu durdurur (M fazında).
Doğru cevap: E) Klorambusil
Ek ipucu
Alkilleyici ajanlar (Nitrogen mustardlar); Klorambusil, Siklofosfamid, İfosfamid, Melphalan
Ortak mekanizma: Reaktif karbonyum iyonu → DNA bazları (özellikle N7 guanin) → inter/intrastrand cross-link → hücre ölümü