| Otoantikor Adı | Tam Adı ve Açıklaması | Hedeflenen Antijen | Klinik Önemi |
| GADA | Glutamik Asit Dekarboksilaz Otoantikorları (GAD 65 olarak da bilinir). | Beta hücrelerinde bulunan ve GABA üretiminde rol oynayan bir enzimdir. | T1D teşhisinde en sık kullanılan ve en uzun süre pozitif kalan antikorlardan biridir. Ayrıca Yetişkinlerin Gizli Otoimmün Diyabeti (LADA) için de güçlü bir belirteçtir. |
| IAA | İnsülin Otoantikorları (Insülin Autoantibodies). | Ekzojen (dışarıdan) insülin alımından bağımsız olarak doğal insüline karşı oluşan antikorlardır. | Özellikle çocuklarda ve diyabetin erken evrelerinde görülen ilk otoantikorlardan biridir. |
| IA-2A | İnsülinoma İlişkili Protein 2 Otoantikorları (Insülinoma-Associated Protein 2 Autoantibodies). | Beta hücrelerinin salgı veziküllerinde bulunan ve nöroendokrin işlevi olan bir proteindir. | T1D hastalarının yaklaşık %50-75’inde pozitiftir. |
| ICA | Adacık Hücresi Otoantikorları (Islet Cell Antibodies). | Pankreas adacıklarının sitoplazmasındaki birden fazla proteine karşı gelişen antikorların genel bir göstergesidir (GADA ve IA-2A’yı da içerir). | T1D tanısında kullanılan daha eski bir testtir. Günümüzde daha spesifik antikorlar (GADA, IA-2A vb.) tercih edilmektedir, ancak hala genel adacık hasarını gösterir. |
| ZnT8A | Çinko Taşıyıcı 8 Otoantikorları (Zinc Transporter 8 Autoantibodies). | Beta hücrelerinde insülini depolamak için veziküllere çinko taşıyan bir protein. | En son tanımlanan önemli T1D antikorlarından biridir. Hastaların yaklaşık %60’ında pozitiftir ve özellikle negatif çıkan diğer antikorlar durumunda T1D tanısını desteklemede önemlidir. |
Önemi
- Teşhis: T1D tanısının otoimmün olduğunu doğrular.
- Risk Değerlendirmesi: T1D’nin aile öyküsü olan bireylerde veya risk altındaki kişilerde bu antikorların varlığı, diyabet geliştirme olasılığını gösterir. Ne kadar çok antikor pozitifse, diyabet geliştirme riski o kadar yüksektir.
- Sınıflandırma: LADA (Tip 1 ve Tip 2 arasında özellikler gösteren yetişkin diyabeti) tanısının Tip 1 spektrumunda olduğunu belirlemek için hayati önem taşır.