MRI KONTRANDİKASYONLARI — MEGA TABLO
1. Kesin Kontrendikasyonlar (Mutlak – MRI yapılamaz)
| Kategori | Örnekler | Neden | Not |
|---|---|---|---|
| Kalp pil ve defibrilatörleri (MR-unsafe) | Eski tip pacemaker, ICD | Manyetik alan cihazı devre dışı bırakabilir → fatal aritmi riski | “MR-conditional” olan yeni nesil cihazlar hariç |
| Ferromanyetik anevrizma klipleri | 1950–1995 arası üretilmiş bazı cerebral klipler | Yer değiştirme → arter yırtılması ve ölüm | Modern titan klipler MR-uyumludur |
| Kochlear implantların MR-unsafe modelleri | Eski implantlar, çıkarılamayan magnetli tip | İç magnet dislokasyonu, ısı artışı | Yeni modeller MR-conditional |
| Göze penetre metal / demir cisim | Kaynak işçileri, metal çarpması öyküsü | Lorentz kuvveti → intrabulber kanama | MR öncesi orbita grafisi zorunlu |
| Vücutta ferromanyetik yabancı cisimler | Şarapnel, kurşun parçaları (Fe içeren), metal splinter | Hareket → damar/yumuşak doku yaralanması | Ti/alüminyum güvenlidir |
| İmplante eski infüzyon pompaları | Implanted insulin pumps (eski modeller) | Bozulma + ısınma | Yeni modeller şartlı uyumlu |
| MR-uyumsuz nörostimülatörler | Spinal cord stimulator (eski tip) | Devre yanması, aritmi | Yeni modeller conditional |
2. Göreceli Kontrendikasyonlar (Dikkatli değerlendirilir)
| Durum | Açıklama | Klinik Not |
|---|---|---|
| Gebelik – 1. trimester | Organogenez dönemi → kural: gereksiz MR yapılmaz | Kontrastsız MR güvenli kabul edilir |
| Gadolinyum kontrastı | Plasentayı geçer → fetus için risk | Gebelikte kesin kontrendikedir |
| Ciddi renal yetmezlik (GFR <30) | Nephrogenic systemic fibrosis (NSF) riski | Mikromoleküler ajanlar daha riskli |
| Klaustrofobi | İşlem uyarıcıdır | Sedasyon, açık MR alternatifi |
| Ciddi hastalarda ventilatör veya monitör bağımlılığı | Cihazların MR-uyumlu olması gerekir | MR odası ekipman uyumu önemli |
| Tattoo / dövme (eski metalik pigmentli) | Lokal ısınma, yanık riski | Güncel dövmelerde risk çok düşük |
| Ortopedik implantlar (Ti) | Genelde güvenlidir | Artifact oluşturabilir |
| Cerrahi stapler, mitral anüloplasti ring | Yeni nesiller güvenlidir | Üretici uyarısı takip edilir |
3. Kesin Kontrendikasyon DEĞİLDİR ŞEKLİNDE KABUL EDİLENLER
| Durum | Not | Neden |
|---|---|---|
| Atriyal fibrilasyon | ❌ kontrendikasyon değil | MR çekilebilir |
| Geçirilmiş MI | ❌ değil | Kardiyak MR ile infarkt alanı çok iyi görüntülenir |
| Yaş (yaşlı veya çocuk) | ❌ değil | Çocuklarda sedasyon gerekebilir |
| Ortopedik protezlerin çoğu (Ti) | ❌ değil | Artifact yapar ama güvenlidir |
| Stent (koroner / periferal) | Genelde güvenli | Modern stentlerin tamamı MR-conditional |
MR-UYUMUNA GÖRE CİHAZ SINIFLANDIRMASI (MR Safety Labeling)
| Etiket | Anlamı |
|---|---|
| MR Safe (Yeşil Logo) | Manyetik alanla hiçbir etkileşim yok → tamamen güvenli |
| MR Conditional (Sarı Logo) | Belirli koşullar altında güvenli (ör: belirli Tesla değerinde) |
| MR Unsafe (Kırmızı Logo) | Kesinlikle MRI’ya sokulamaz |
MR-UYUMLU CİHAZLAR (MR-CONDITIONAL / SAFE) — Geniş Liste
1. Kardiyovasküler implantlar
- Koroner stentler (hemen hemen hepsi MR-conditional, 6 hafta bekleme şartı kaldırıldı)
- Modern biyoprotez kapaklar
- Annuloplasti ring (yeni modeller uyumlu)
- IVC filtrelerin çoğu
- Vasküler greftler (Dacron, PTFE → güvenli)
2. Ortopedik implantlar (çoğu MR-safe)
- Titanyum plak, vida, çivi
- Eklem protezleri (kalça, diz, omuz)
- Spinal enstrümantasyon
- Cerclage telleri
- Modern intervertebral cage’ler
→ Not: Güvenlidir ancak artifact oluşturabilir.
3. Nörolojik implantlar
- Yeni nesil Vagus Nerve Stimulator (VNS) – conditional
- Modern Deep Brain Stimulation (DBS) sistemleri – sınırlı koşullarda
- MR-conditional spinal cord stimulators (2020 sonrası)
4. Otolojik implantlar
- Çoğu modern kochlear implant → conditional (magnet çıkarılabilir)
- BAHA implantları (titan → safe)
5. Diğer MR-compatible cihazlar
- MR uyumlu ventilatör, monitör, infüzyon pompası
- Intrauterin araçların çoğu (Cu-IUD, LNG-IUD → MR-safe)
- Çoğu cerrahi klips (titan)
- Safra drenaj stentleri
- Diş implantları
MR-UNSAFE CİHAZLAR — EN RİSKLİ GRUP
- Eski tip pacemaker ve ICD
- Ferromanyetik anevrizma klipleri (özellikle eski Yasargil dışı modeller)
- Eski cochlear implantlar
- Manyetik tip göz içi implantlar
- Ferromanyetik yabancı cisim (oküler, intrakranial, intratorasik)
- 1970–1990 arası üretilmiş ortopedik implantların bir kısmı
- Manyetik meme doku ekspanderi (MR-unsafe)
Kısa Ezber
| Bölüm | Kısa Bilgi |
|---|---|
| Mutlak kontrendikasyon | Pacemaker–ICD–ferromanyetik klip–gözde metal |
| Göreceli | Gebelik 1. trimester, böbrek yetmezliği (Gd) |
| Kontrendikasyon değil | MI, AF, yaş, Ti protez |
—————————–
Aşağıdakilerden hangisi manyetik rezonans görüntüleme için kontrendikasyondur?
A) 70 yaş üstü veya 5 yaş altı
B) Gebelik
C) Protez ya da pacemaker varlığı
D) Kronik atriyal fibrilasyon
E) Geçirilmiş myokard enfarktüsü
Cevap C
MRI yaygın olarak kullanılan bir görüntüleme yöntemidir.
Özellikle yumuşak doku patolojilerini ortaya koymada en iyi tanı yöntemidir. Multipl sklerozda altın standart yöntemidir.
MRI inceleme için geçirilmiş MI ya da aritmi varlığı, yaş kontrendikasyon değilken; metal protez, klip, pacemaker varlığında H+ iyon salınımında artma olacağı için fatal aritmilerle hasta kaybedileceğinden kontrendikedir
MRG Kontrendikasyonları
MRG, güçlü manyetik alanlar ve radyo frekansı dalgaları kullanarak vücut içi görüntüleri oluşturur. Bu güçlü manyetik alan nedeniyle, vücutta belirli metalik veya elektronik cihazların bulunması mutlak kontrendikasyon (kesin yasak) teşkil eder.
Mutlak Kontrendikasyonlar
- Kalp Pili (Pacemaker) ve İmplant Edilmiş Kardiyoverter Defibrilatörler (ICD): MRG cihazının manyetik alanı bu elektronik cihazların çalışmasını bozabilir, kalıcı hasara yol açabilir veya cihazın yanlış çalışması sonucu fatal aritmilere neden olabilir.
- Koklear İmplantlar: İç kulak implantlarının mıknatısları yerinden çıkabilir ve cihaz hasar görebilir.
- Bazı Serebral Anevrizma Klipleri: Özellikle 1990’lı yıllardan önce yerleştirilen ve ferromanyetik materyal içeren klipler, manyetik alan etkisiyle yerinden oynayabilir, beyin kanamasına neden olabilir.
- Ferromanyetik yabancı cisimler: Özellikle metalik kıymık veya mermi parçası gibi manyetik cisimlerin gözde veya hayati organlarda bulunması. Bu cisimler manyetik alanla hareket ederek dokuya zarar verebilir.
Relatif Kontrendikasyonlar ve Diğer Durumlar
- Metalik Protezler ve Stentler (Cevap C’deki Protez Kısmı): Günümüzde çoğu ortopedik protez, eklem veya diş implantı (titanyum, paslanmaz çelik) MRG uyumludur (MR Safe veya MR Conditional). Ancak eski tip ferromanyetik protezler risk taşır.
- Gebelik (B Şıkkı): Gebeliğin ilk üç aylık dönemi (trimester) boyunca zorunlu olmadıkça MRG önerilmez (tercihen kaçınılır), ancak sonraki dönemler için mutlak kontrendikasyon değildir.
- Aritmi (D Şıkkı) veya Geçirilmiş MI (E Şıkkı): Bunlar MRG için kontrendikasyon değildir. Aksine, MRG kalbin anatomisini ve fonksiyonunu değerlendirmede (Kardiyak MR) yaygın olarak kullanılır.
- Yaş (A Şıkkı): Yaş bir kontrendikasyon değildir. Bebekler ve yaşlılar genellikle sedasyon ihtiyacı nedeniyle dikkatli takip gerektirir, ancak manyetik alana girmeleri yasak değildir