Beyincik (Serebellum) Korteksi – Piamater ile Komşu Tabaka

Piamater ile komşu olan tabaka: Stratum Moleculare (Molecular layer)**
Stratum Molekulare (Molecular layer); En dış tabakadır. Direkt olarak pia mater ile temas eder
İçeriği: Basket (sepet) hücreleri, Stellate (yıldız) hücreleri, Purkinje dendritleri ve Paralel lifler (granül hücre aksonları) dır.
Serebellar Korteks Tabakaları (Dıştan içe)
1) Stratum Moleculare — En dış
- Pia ile komşu
- İnter nöronlar (basket + stellate)
- Paralel lifler → Purkinje dendritlerine sinaps
2) Stratum Gangliozum (Purkinje tabaka)
- Tek sıra Purkinje hücreleri
- Nörotransmitter: GABA (inhibitör)
- Aksonları → derin serebellar çekirdeklere ve vestibüler çekirdeklere inhibe edici etki
- Climbing fibers (Inferior olivary nucleus) Purkinje’lerle sinaps kurar
3) Stratum Granulosum — En iç
- Beyaz cevher üzerine oturur
- Granül hücreleri
- Golgi II
- Glomerül yapıları
- Mossy fibers (pons, medulla spinalis, vestibüler sistem) → granül hücrelerle sinaps
Beyinciğin hangi tabakası piamater ile komşuluk gösterir?
A) Purkinje tabakası
B) Stratum molekülare
C) Statrum granülozum
D) Stratum gangliozum
E) Beyaz cevher
Cevap B
Beyincik dışta gri içte beyaz cevherden oluşmaktadır.
Gri cevher tabakalarından en dışta olan stratum molekülare beyinciği örten beyin zarı tabakası olan piamater ile komşuluk gösterir. Beyincik tabakaları incelendiğinde;
1-Stratum Molekülare: En dış tabakadır. Üzerini piamater örter. Yıldız (stellate) ve sepet (basket) hücreleri burada bulunur. Dendritleri birbirleriyle, aksonu Purkinje hücresinin dendritiyle snaps yapar. Granülozum tabakasındaki hücrelerden uzanan aksonlar paralel lifleri yaparak buradaki hücrelerle ve Purkinje hücresinin dendritiyle snaps yapar.
2-Stratum Gangliozum (Purkinje tabakası): Purkinje hücresinin nörotransmitteri inhibitor özellikte olan GABA (gama aminobutirik asit)’dır. Aksonları vestibuler çekirdekleri ve serebellar çekirdekleri inhibe ederken dendritleri molekülar tabakanın aksonlarıyla snaps yapar. Nucleus olivaris inferiordan gelen aksonlar (climbing, tırmanıcı lifler) Purkinje hücreleriyle snaps yapar.
3-Stratum Granülozum (glomerül, beyincik adacığı): Korteksin en iç katmanı olup beyaz cevherin üstünü çevreler. Granül hücreleri ve Golgi tip II nöronlar ile bunların snaps bölgeleri olan glomerüller yer alır. Bu katmadaki nöronlara Mossy (yosunsu) lifleri aracılığıyla medulla spinalisten, ponstan ve vestibüler sistemden uzanan aksonların yaptığı snapslara glomerül adı verilir.
Beyincik Korteksi Tabakaları ve Komşulukları
Beyincik, dışta gri cevherden oluşan korteks ve içte beyaz cevherden oluşan bir yapıya sahiptir. Gri cevher (korteks) üç katmandan oluşur, ve bu katmanların en dışta olanı piamater ile doğrudan komşudur:
1. Stratum Molekülare (Moleküler Tabaka)
- Komşuluk: Beyinciği saran en dış meninks tabakası olan Piamater, Stratum Molekülare’nin üzerini örter.
- Özellikleri: Bu tabaka esas olarak hücre gövdelerinden çok, sinir liflerinden ve hücre uzantılarından oluşur. Yıldız (Stellate) ve Sepet (Basket) hücreleri bu tabakada bulunur.
2. Stratum Gangliozum (Purkinje Tabakası)
- Konum: Stratum Molekülare ile Stratum Granülozum arasında, orta katmandır.
- Özellikleri: Beyinciğin ana nöronları olan Purkinje hücrelerinin gövdelerini içerir. Bu hücreler inhibitör özellikte olan GABA nörotransmitterini kullanır.
3. Stratum Granülozum (Granüler Tabaka)
- Konum: Korteksin en iç katmanıdır ve hemen altında Beyaz Cevher bulunur.
- Özellikleri: Başlıca Granül hücreleri ve Golgi tip II nöronları bulunur. Bu tabaka, Mossy (Yosunsu) liflerin girdiği ve sinaps yaptığı yerdir (Glomerül).