Aşağıdaki hücrelerden hangisi ovaryumda izlenmez?
A) Tek katlı kübik epitel hücresi
B) Peg hücresi
C) Granüloza hücresi
D) Hilar hücre
E) Kümülüs hücresi
Cevap B
Seçeneklerde verilen hücrelerden Peg hücreleri tuba uterina epitel hücreleri arasında yer alan bir hücre olup oosit ve embriyo için destekleyici salgı yapan hücrelerdir.
A seçeneğinde, ovaryumu örten epitelyum germinativum yapısındaki hücreler belirtilmiştir.
Granüloza hücreleri folikülleri yapan hücreler olup folikül gelişiminin son dönemi olan Graaf (tersiyer, olgun) folikülünde bu hücrelere kümülüs hücreleri adı verilir.
Hilar hücrelerse ovaryumun hilus kısmında izlenen ve bulundurduğu Reinke kristalleri nedeniyle testisin intertisiyel hücreleri olan Leydig hücrelerine benzetilen hücrelerdir.
Ayrıca soruda geçmeyen ama ovaryumun stroma hücreleri olan Teka hücrelerini hatırlayalım.
Tuba Uterina (Fallop Tüpü) Epitel Hücreleri
Tuba uterina epitelinde iki ana hücre tipi bulunur:
- Silyalı Hücreler (Ciliated cells)
- Peg Hücreleri (Non-ciliated secretory cells)
Peg Hücreleri (Non-ciliated Secretory Cells)
- Non-silyalı, ince-uzun şekilli hücrelerdir.
- Sitoplazmaları dar olduğu için ışık mikroskobunda “peg” (çivi / kazık) gibi çıkıntı görünümü verir.
- Salgı yapan hücrelerdir.
- Görevleri:
- Oosit ve erken embriyoyu besleyici glikoprotein sekresyonu
- Tubal sıvının oluşturulması
- Kapasitasyon sürecine katkı
- Östrojen → silyalı hücre ↑, Progesteron → peg hücresi ↑
(TUS’ta çok sorulan bilgi!)
Karşılaştırmalı Mini Tablo
| Hücre tipi | Silia | Görev | Hormon etkisi |
|---|---|---|---|
| Silyalı hücre | Var | Oosit + zigotu uterus yönüne taşır | Östrojen ↑ |
| Peg hücresi | Yok | Besleyici sekresyon, tubal sıvı | Progesteron ↑ |
Mini Cümle
“Progesteron → PEG hücresi ↑ → embriyo için destekleyici sekresyon.”
Peg Hücresi (Peg Cell)
Peg Hücreleri, kadın üreme sisteminde, özellikle tuba uterina (fallop tüpleri) ve bazen de uterus (rahim) endometriumunda bulunan sil olmayan (non-silyalı) epitel hücreleridir.
1. Yapı ve Fonksiyon
- Lokalizasyon: Tuba Uterina (Fallop Tüpleri) ve Uterus Endometriumu.
- Morfoloji: Genellikle silialı hücreler arasında yerleşmiş, apikal yüzeyleri kubbe şeklinde veya daha çıkıntılı görünen hücrelerdir. Çekirdekleri yuvarlak ve koyudur ve sitoplazmaları bazen granüllü bir görünüme sahiptir.
- Fonksiyon: Peg hücrelerinin temel işlevi sekresyondur. Bu hücreler, tuba uterina lümenine (iç boşluğuna) zengin bir sıvı salgılar.
- Beslenme ve Koruma: Salgıladıkları bu sıvı, yumurta hücresinin (oosit) ve spermlerin beslenmesi, taşınması ve korunması için gerekli besinleri ve elektrolitleri içerir.
- Kapazitasyon: Spermlerin döllenme yeteneği kazanması (kapasitasyon) sürecine yardımcı olan faktörleri salgılarlar.
- Transport: Silialı hücrelerle birlikte çalışarak oositin uterusa doğru hareketine yardımcı olan sıvıyı üretirler.
2. Hormonal İlişki
Peg hücrelerinin fonksiyonu ve morfolojisi, östrojen ve progesteron hormonlarının döngüsel seviyelerine bağlı olarak değişir:
- Östrojen Etkisi: Menstrüel döngünün foliküler fazında (östrojen seviyelerinin yüksek olduğu dönemde) peg hücreleri hipertrofiye uğrar ve salgı aktiviteleri artar.
- Progesteron Etkisi: Luteal fazda (progesteron seviyelerinin yüksek olduğu dönemde) salgı aktivitesi azalır ve hücreler küçülür (atrofi).
Bu hücrelerin doğru çalışması, döllenme ve erken embriyonik gelişim için hayati öneme sahiptir.