V. cava inferior, retroperitoneal ve abdominal organlardan kaynaklanan bazı tümörler tarafından intravenöz tümör trombüsü şeklinde tutulabilir.
Bu durum hem cerrahi zorluk, hem de prognoz açısından çok kritiktir.
Aşağıdaki tümörler VCI içine doğru uzanma / tümör trombüsü yapma eğilimindedir:
1) Hepatoselüler Karsinom (HCC)
En sık portal ven → sonra hepatic ven → VCI invazyonu.
Tümör trombüsü kardiyovasküler sistem içine ilerleyebilir (RA’ya doğru).
Karaciğerin birincil tümörüdür ve kendine has bir vasküler invazyon modeli vardır.
Mekanizma: Tümör genellikle önce hepatik venleri invaze eder, oradan IVC’ye uzanır.
Risk: Tümör trombüsünün koparak pulmoner emboliye (akciğere gitmesi) neden olma riski yüksektir. Ayrıca hepatik ven çıkışını tıkayarak Budd-Chiari Sendromu tablosuna yol açabilir.
2) Renal Hücreli Karsinom (RCC)
En klasik soru
RCC, böbrek venine → oradan VCI’ya → hatta sağ atrium içine kadar ilerleyebilir.
Bu, RCC için patognomonik sayılabilecek bir klinik özelliktir.
VC yayılımı dendiğinde akla gelen ilk ve en sık görülen tümördür.
Mekanizma: Tümör, renal ven içine büyür ve buradan IVC lümenine uzanır. RCC vakalarının yaklaşık %4-10’unda görülür.
Yayılım Yönü: Genellikle kranial (yukarı) yönde ilerleyerek karaciğer seviyesine, diyafram üzerine ve hatta sağ atriuma (kalp içine) kadar uzanabilir.
Klinik Önem: Sağ böbrek tümörlerinde renal venin kısa olması nedeniyle IVC tutulumu daha sıktır.
Sınıflandırma (Neves-Zincke*******): Cerrahi yaklaşım bu seviyeye göre belirlenir.
- Seviye I: Renal ven ağzının hemen girişinde.
- Seviye II: İnfrahepatik (karaciğer altı) IVC içinde.
- Seviye III: Retrohepatik (karaciğer arkası) IVC içinde.
- Seviye IV: Supradiyafragmatik veya sağ atrium içi.
3) Adrenal Tümörler (özellikle Adrenokortikal Karsinom)
Sağ adrenal ven doğrudan VCI’ya dökülür → metastaz/trombüs kolay oluşur.
Böbrek üstü bezi tümörleridir.
Özellik: Özellikle sağ taraf adrenal tümörleri risklidir çünkü sağ adrenal ven doğrudan IVC’ye dökülür (Sol taraf renal vene dökülür).
Seyir: Oldukça agresif bir yayılım gösterir ve cerrahisi zordur.
4) Wilms Tümörü (Nefroblastom)
Çocukluk çağı tümörüdür.
RCC’ye benzer şekilde renal ven–VCI–sağ atrium yönünde uzayabilir.
Çocukluk çağında IVC yayılımı gösteren en sık tümördür.
Hasta Grubu: Genellikle pediatrik hastalar.
Klinik: RCC’ye benzer şekilde renal ven yoluyla yayılır. Cerrahi öncesi kemoterapi ile trombüs boyutu küçültülmeye çalışılabilir.
5) Daha Nadir Ama Literatürde Bildirilenler
a-Leiomyosarkom (VCI’nın kendisinden köken alabilir)
b-Feokromositoma (özellikle malign olanlar)
c-Retroperitoneal sarkomlar
d-Testis tümörleri (paraaortik lenf nodlarından bası → dolaylı etki)
Leiomyosarkom (VCI’nın kendisinden köken alabilir); Oldukça nadir görülen primer bir damar tümörüdür. Bu tümör diğerlerinden farklıdır çünkü dışarıdan gelmez, doğrudan IVC duvarından (düz kas hücrelerinden) köken alır. En sık IVC’nin orta segmentinde (renal venler ile hepatik venler arası) görülür. Yavaş büyür ancak lümeni tıkadıkça alt ekstremite ödemi ve karın ağrısı yapar.
Testiküler Tümörler: Gonadal venler yoluyla (özellikle sağ taraftan direkt IVC’ye) yayılım gösterebilir.
Retroperitoneal Sarkomlar: Genellikle damarı dışarıdan bası altına alırlar (kompresyon) veya duvarı invaze ederler, lümen içi trombüs daha nadirdir.