SERRATIA
Genel özellikler
- Gram negatif, fakültatif anaerob, enterobacteriaceae ailesi
- Oksidaz negatif
- Hareketli (peritrik kirpikli)
- Laktoz fermente etmez → MacConkey’de soluk koloni
- DNase+, Lipaz+, Jelatinaz+
- VP (Voges–Proskauer) pozitif
→ Klebsiella ve Enterobacter de pozitiftir ( çeldirici ipucu) - Kırmızı pigment (prodigiosin) üretmesi tipiktir
→ Serratia marcescens en belirgin pigment üretendir, ancak pigment 25°C’de belirgindir.
Klinik Önemi
Hastane kaynaklı (nosokomiyal) fırsatçı enfeksiyonların klasik etkenidir.
Sık neden olduğu enfeksiyonlar
- Hastane pnömonisi
- Üriner sistem enfeksiyonları (özellikle kateter ilişkili)
- Bakteriyemi / sepsis
- IV ilaç kullanıcılarında endokardit
- Yara enfeksiyonları
- Newborn nursery salgınları → kontamine sıvılar / sabun / solüsyon
Virülans Faktörleri
- Prodigiosin pigmenti → antioksidan & immünmodülatör özellik
- Siderofor üretimi
- Biofilm oluşturma
- AmpC β-laktamaz üretimi (indüklenebilir)
→ 3. kuşak sefalosporinlere direnç gelişebilir.
Kritik ipucu: Serratia ampC sayesinde ampirik 3. kuşak sefalosporin verilmemeli → direnç hızla gelişir.
Laboratuvar İpuçları
- Pigment oluşturması 37°C’de değil, oda sıcaklığında belirgindir.
- DNase+ olması Klebsiella’dan ayırt ettirir.
- Jelatinaz+ olması Enterobacter’den ayırt ettirebilir (her zaman değil).
Tedavi
İlk tercih:
- Karbapenemler → imipenem veya meropenem
Alternatif/duyarlılığa göre:
- Piperasilin–tazobaktam
- kuşak sefalosporin (sefepim)
- Florokinolonlar (siprofloksasin)
- Aminoglikozidler
Dikkat: AmpC üretimi nedeniyle seftriakson gibi 3. kuşak sefalosporinler dirençli olabilir.
Serratia marcescens
- Kırmızı pigment (prodigiosin)
- DNase+, Jelatinaz+, Lipaz+
- IV ilaç bağımlılarında endokardit
- AmpC → 3. kuşak sefalosporin direnci