Bakteri Aşırı Çoğalması
- Tanım: Kolon ve distal ince barsakta yerleşen bakterilerin proksimale doğru çoğalmasıyla oluşur.
- En sık etken: E. coli
- Patogenez: Normalde ileosekal valv bariyer görevi görür. Bunun bozulması durumunda bakteriler proksimale ilerler.
- B12 düzeyleri azalır, folat düzeyleri artar. (Çünkü bakteriler B12’yi tüketir, folat üretir.)
- Nedenler:
- Motilite bozuklukları
- Cerrahi girişimler
- Anatomik değişiklikler
- Tanıda kullanılan testler:
- 14C-D-ksiloz solunum testi
- Hidrojen solunum testi
- Altın standart yöntem: Jejunal aspirat örneğinde ≥10⁵ cfu/mL bakteri üremesi
- Tedavi:
- İlk tercih: Rifaximin
- Alternatif antibiyotikler: Neomisin, Tetrasiklin, Metronidazol
BAKTERİYEL AŞIRI ÇOĞALMA SENDROMU (SIBO)
| Başlık | Açıklama |
|---|---|
| Tanım | Kolon ve distal ince barsakta yerleşen bakterilerin proksimale doğru çoğalmasıyla oluşan klinik durum. |
| En sık etken | Escherichia coli |
| Patogenez | Normalde ileosekal valv kolon bakterilerinin proksimale geçişini engeller. Valv fonksiyonunun bozulması veya motilite azlığı → bakterilerin jejunuma ilerlemesine neden olur. |
| Metabolik etkiler | B12 azalır → bakteriler B12’yi tüketir. Folat artar → bakteriler folat sentezler. |
| Başlıca nedenler | Motilite bozuklukları (skleroderma, diyabetik nöropati) Cerrahi girişimler (ileoçekal valv rezeksiyonu, gastrojejunostomi) Anatomik değişiklikler (divertikül, striktür, fistül) |
| Tanı yöntemleri | 14C-D-ksiloz solunum testi Hidrojen solunum testi Altın standart: Jejunal aspirat kültüründe ≥10⁵ CFU/mL bakteri üremesi |
| Tedavi | İlk tercih: Rifaximin Alternatifler: Neomisin, Tetrasiklin, Metronidazol Altta yatan nedenin düzeltilmesi (ör. motilite bozukluğu tedavisi) |
Klinik Yaklaşım Şeması (Akış)
Kronik gaz, şişkinlik, ishal, malabsorpsiyon şüphesi
↓
Folat ↑ , B12 ↓ → destekleyici bulgu
↓
Solunum testleri (Hidrojen / 14C-D-ksiloz)
↓
Pozitif → Rifaximin (10-14 gün)
↓
Tedaviye yanıt yoksa → Jejunal aspirat kültürü (≥10⁵ CFU/mL)
↓
Nedene yönelik cerrahi veya motilite tedavisi