Endemik Balkan Nefropatisi kliniğine yol açan mikotoksin ve ilişkili mantar; Okratoksin-Aspergillus

Endemik Balkan Nefropatisi (EBN) olarak bilinen tablo, mikotoksin kaynaklı kronik interstisyel nefropatidir ve temel etken şudur:

ÖzellikBilgi
Neden olan mikotoksinOkratoksin A
Üreten mantarlarAspergillus (özellikle Aspergillus ochraceus) ve Penicillium (Penicillium verrucosum) türleri
Etkilenen bölgeEski Yugoslavya, Romanya, Bulgaristan gibi Balkan köyleri (özellikle tahıl tüketimi yüksek bölgeler)
Klinik tabloKronik ilerleyici tubulointerstisyel nefrit, anemi, böbrek küçülmesi, fibrozis, son dönemde ürotelyal karsinom (renal pelvis, üreter, mesane) riski
PatogenezUzun süreli okratoksin A alımı → DNA hasarı + oksidatif stres + protein sentez inhibisyonu → renal tubulus epitel hücre nekrozu ve fibrozis
HistopatolojiKorteks ve medullada interstisyel fibrozis, tübüler atrofi, glomerüler skleroz, intimal fibrozis
Ayırıcı tanıAnaljezik nefropatisi (klinik ve morfolojik olarak benzer ama etiyoloji farklıdır)

📌 Kısaca:

Endemik Balkan Nefropatisi = Okratoksin A toksisitesi (→ Aspergillus & Penicillium kaynaklı mikotoksin)
Klinik: Kronik interstisyel nefropati + Ürotelyal karsinom riski