Hemofili A hastalığında ensık, Intron 22 inversiyon mutasyonu görülür. Hemofili B hastalığında ise sıklıkla Missens nokta mutasyonu mevcuttur.

yazar

Hemofili B hastalarında en sık görülen mutasyon tipi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler:
A) Missens nokta mutasyonu ***********************
B) İntron 22 inversiyon mutasyonu
C) Nonsense mutasyon
D) Delesyon mutasyonu
E) Splice mutasyon

Doğru cevap: A) Missens nokta mutasyonu

Açıklama

  • Hemofili A (Faktör VIII eksikliği):
    • En sık mutasyon: İntron 22 inversiyonu (%40–45 olgu).
    • Ayrıca delesyonlar ve nonsense mutasyonlar da olabilir.
  • Hemofili B (Faktör IX eksikliği):
    • En sık mutasyon: Missens nokta mutasyonu (> %60 olgu).
    • Daha nadiren nonsense, delesyon veya splice mutasyonları görülür.

Klinik İpucu

  • Hemofili A → Intron 22 inversiyon mutasyonu
  • Hemofili B → Missens nokta mutasyonu

——————————

Hemofili A – Hemofili B Karşılaştırması

ÖzellikHemofili AHemofili B
Eksik faktörFaktör VIIIFaktör IX
Genetik geçişX’e bağlı resesifX’e bağlı resesif
Görülme sıklığıDaha sık (%80–85)Daha nadir (%15–20)
En sık mutasyonİntron 22 inversiyonu (%40–45 olgu)Missens nokta mutasyonu (> %60 olgu)
KlinikŞiddetli olgularda erken çocuklukta hematom, hemartroz, intrakraniyal kanamaKlinik olarak Hemofili A’ya benzer (klinik şiddet mutasyona bağlıdır)
LaboratuvaraPTT ↑, PT normal, trombosit sayısı normal, faktör VIII düzeyi düşükaPTT ↑, PT normal, trombosit sayısı normal, faktör IX düzeyi düşük
Ayırıcı noktaFaktör VIII düzeyi düşükFaktör IX düzeyi düşük
TedaviRekombinant faktör VIIIRekombinant faktör IX
İnhibitör gelişme riskiDaha yüksekDaha düşük

Klinik İpucu

  • Hemofili A → Intron 22 inversiyonu
  • Hemofili B → Missens mutasyonu
  • Klinik olarak ayırt etmek mümkün değildir → kesin tanı faktör düzeyleri ve genetik analiz ile konur.

——————————-

  • Hemofili A → Faktör VIII geninde (X kromozomu üzerinde, Xq28) mutasyon sonucu oluşur.
  • Faktör VIII geninin çok büyük olması nedeniyle mutasyon spektrumu geniştir.

En sık görülen mutasyon:

  • İntron 22 inversiyonu
    • Tüm Hemofili A olgularının yaklaşık %40–45’inde görülür.
    • Şiddetli Hemofili A olgularının en önemli nedenidir.
    • Faktör VIII geninin intron 22 bölgesinde oluşan bir ters dönme (inversiyon) mutasyonudur.

Diğer mutasyon tipleri:

  • Delesyon mutasyonları
  • Nonsense mutasyonlar
  • Missens mutasyonlar (daha hafif formlar)