| İlaç | Reseptör Etkisi / Mekanizma | Özgün Klinik Nokta | Önemli Yan Etki / Risk |
|---|---|---|---|
| Klozapin | D₂ zayıf, 5-HT₂A güçlü antagonisti | Tedaviye dirençli şizofrenide 1. tercih | Agranülositoz (mutlaka kan sayımı takip), epileptik nöbet, kilo ↑↑, metabolik sendrom |
| Olanzapin | D₂ + 5-HT₂A antagonisti | Şizofreni & bipolar bozuklukta sık kullanılır | Kilo ↑↑↑, metabolik yan etkiler (DM, dislipidemi) |
| Risperidon | D₂ güçlü + 5-HT₂A antagonisti | Prolaktin ↑ yapan atipik (hiperprolaktinemi) | EPS riski orta, amenore/galaktore |
| Aripiprazol | Parsiyel D₂ agonist, 5-HT₂A antagonisti | “Dopamin stabilizatörü” – depresyon ek tedavisinde de kullanılır | Daha az kilo artışı, metabolik yan etkiler düşük |
| Asenapin | D₂ + 5-HT₂A + H1 + α1, α2 | Sublingual form → oral biyoyararlanımı yok | Ağızda uyuşma, sedasyon, QT uzaması, kilo ↑ (orta düzey) |
| Ziprasidon | D₂ + 5-HT₂A antagonisti, 5-HT1A agonisti | Kilo aldırmaz, metabolik etkisi en az | QT uzaması riski yüksek |
| Quetiapin | D₂ zayıf, 5-HT₂A antagonisti | Sedatif – uyku bozukluğunda da kullanılır | Ortostatik hipotansiyon, sedasyon, kilo ↑ (orta düzey) |
Spot bilgi
Klozapin → Agranülositoz (en sık tuzak sorusu)
Olanzapin → Kilo ve DM riski en fazla
Risperidon → Hiperprolaktinemi
Aripiprazol → Parsiyel D₂ agonist (ayrı tutulur)
Asenapin → Sublingual zorunluluk + ağız uyuşması
Ziprasidon → En az kilo ↑ ama QT riski
Quetiapin → En sedatif atipik