⸻
Genel Bilgiler
• Penetran karın travması ikiye ayrılır:
• Ateşli silah yaralanmaları (ASY)
• Delici-kesici alet yaralanmaları (DKAY)
• En sık yaralanan organlar:
• İnce bağırsaklar (Schwartz)
• Karaciğer (Sabiston)
• Mide, kolon
• Yaklaşım algoritmasında FAST kullanılmaz.
⸻
Doğrudan Laparotomi Endikasyonları
• Hemodinamik (HD) bozuk hasta
• Ön karın ASY (sağ üst kadran hariç)
• Evisserasyon ile gelen DKAY
• Peritonit tablosu olan DKAY
⸻
DKAY (Delici-Kesici Alet Yaralanmaları)
• HD bozuk → doğrudan cerrahi
• HD normal → lokalizasyona göre değerlendirilir:
• Sırt-böğür bölgesi: DPL (diagnostik peritoneal lavaj) veya laparoskopi
• Ön karın: lokal eksplorasyon → periton kontrolü
• Eğer periton geçilmişse → seri fizik muayene + laboratuvar + yakın takip
• Peritonit veya HD bozukluk gelişirse → cerrahi
⸻
ASY (Ateşli Silah Yaralanmaları)
• HD bozuk → doğrudan cerrahi
• HD normal → lokalizasyona göre değerlendirilir:
• Ön karın ASY: doğrudan cerrahi
• Sağ üst kadran ASY: HD normal + peritonit bulgusu yoksa → önce BT
• Tanjansiyel (yüzeysel) sırt-böğür ASY: yine BT ile değerlendirilir
⸻
👉 Özetle:
• HD bozuk her zaman cerrahi
• HD normalde yaralanma yeri (ön karın, sağ üst kadran, sırt-böğür) ve bulgular (peritonit var/yok) cerrahi kararını yönlendirir.