Metionin döngüsü (Metionin–SAM–SAH–Homosistein)

yazar

Metionin Döngüsü

  1. Metionin → S-Adenozil Metionin (SAM)
    • Enzim: Metionin adenosiltransferaz
    • Cofaktör: ATP
    • SAM = hücrenin evrensel metil donörü
  2. SAM → S-Adenozil Homosistein (SAH)
    • SAM metil grubunu DNA, RNA, protein, fosfolipid veya biyosentetik yolaklara verir.
    • Geriye SAH kalır.
  3. SAH → Homosistein
    • Enzim: Adenozil homosistein hidrolaz
    • Hidroliz ile homosistein oluşur.
  4. Homosistein’in iki olası yolu:
    • a) Remetilasyon (geri dönüş):
      • Homosistein → tekrar metionine dönüşür.
      • Enzim: Metionin sentaz
      • Cofaktörler: Vitamin B12 (kobalamin) + Folat (5-methyl-THF)
    • b) Transsülfürasyon (sistein yoluna giriş):
      • Homosistein → sisteine dönüşür.
      • Enzim: Sistationin β-sentaz (CBS)
      • Cofaktör: Vitamin B6 (piridoksal fosfat)

Klinik Önemi

  • B12/Folat eksikliği: Remetilasyon bozulur → Homosistein ↑
  • B6 eksikliği / CBS mutasyonu: Transsülfürasyon bozulur → Homosistein ↑
  • Yüksek homosistein: Ateroskleroz, tromboz riski ↑
  • LCAT, kreatin, adrenalin, melatonin sentezi: SAM üzerinden gerçekleşir.

Özet Şema (Metionin Döngüsü)

Metionin → (ATP) → SAM → (metil transfer) → SAH → Homosistein →
(B12 + Folat) → Metionin (geri döngü)
(B6) → Sistein (transsülfürasyon)