Hipoürisemi + Hiponatremi birlikteliği denildiğinde akla Uygunsuz ADH Sendromu (SIADH) gelmelidir. Hipoürisemi + inatçı hiponatremi + normovolemi →  SIADH’nin triadıdır.

SIADH – Uygunsuz Antidiüretik Hormon Salınımı Sendromu

Temel Patofizyoloji

  • ADH (Vazopressin) → distal nefronda suyun geri emilimini artırır
  • SIADH’de ADH uyarı olmadan (yani normovolemik halde bile) salınır.
  • Sonuç:
    • Serum dilüsyonu → hiponatremi
    • Sıvı retansiyonu ama ödemsiz normovolemi
    • Ürik asit atılımı artar → hipoürisemi

Laboratuvar Bulguları

ParametreSIADH’de Beklenen
Serum sodyumu↓ (Hiponatremi)
Serum osmolaritesi↓ < 275 mOsm/kg
İdrar osmolaritesi↑ > 100 mOsm/kg
İdrar sodyumu↑ > 40 mEq/L
Serum ürik asidi↓ (Hipoürisemi)
BUN↓
Volüm durumuNormovolemik

SIADH’yi Düşündüren Klinik Durumlar

  • Santral sinir sistemi olayları: Enfeksiyon (menenjit), travma, kanama
  • Akciğer hastalıkları: Pnömoni, tüberküloz, küçük hücreli AC karsinomu
  • İlaçlar:
    • SSRI’lar
    • Antiepileptikler (karbamazepin, valproat)
    • Siklik antidepresanlar
    • Vinblastin, siklofosfamid
  • Cerrahi ve ağrı stresine bağlı salınım

70 yaşında erkek hasta, 3 gündür halsizlik ve baş ağrısı nedeniyle başvuruyor. Bilinen bir akciğer karsinomu öyküsü var. Serum Na: 120 mEq/L, plazma osmolarite: 260 mOsm/kg, idrar Na: 60 mEq/L, serum ürik asit: 2.1 mg/dL.

Bu hastadaki hiponatreminin en olası nedeni nedir?

Cevap: SIADH

Tedavi İlkeleri

Hiponatremi ŞiddetiYaklaşım
SemptomsuzSu kısıtlaması (günlük 800–1000 mL)
Orta-ağır semptomlu%3 hipertonik salin + furosemid
RefrakterTolvaptan gibi vaptanlar (ADH antagonisti)
Kronik SIADHKronik su kısıtlaması, demeclocycline

SIADH Ayırıcı Tanısında Ne Yoktur?

  • Ödem ❌
  • Hipovolemi bulgusu ❌
  • Böbrek, tiroid, adrenal yetmezliği ❌

Bu nedenlerle SIADH tanısı eksklüzif (dışlayıcı) bir tanıdır.

Not

  • SIADH’de hipoürisemi, erken ipucu olup hiponatreminin dilüsyonel olduğuna işaret eder.
  • Hipoürisemi + inatçı hiponatremi + normovolemi →  SIADH’nin 3’lüsüdür.

Soru 1

60 yaşında erkek hasta halsizlik ve sersemlik nedeniyle başvuruyor. Küçük hücreli akciğer kanseri tanısı mevcut.
Serum Na: 118 mEq/L, plazma osm: 255 mOsm/kg, idrar osm: 320 mOsm/kg, idrar Na: 56 mEq/L, ürik asit: 2.4 mg/dL.
En olası tanı nedir?

A) Hiperaldosteronizm
B) SIADH
C) Diabetes insipidus
D) Akut glomerülonefrit
E) Addison hastalığı

Cevap: B) SIADH

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi SIADH için tipik değildir?

A) Hiponatremi
B) Hipoosmolalite
C) Ödem
D) Hipoürisemi
E) Yüksek idrar sodyumu

Cevap: C) Ödem
(SIADH hastaları normovolemik ve ödemsizdir)

Soru 3

SIADH’de hipoüriseminin temel nedeni nedir?

A) Azalmış ürik asit üretimi
B) Glomerüler filtrasyon hızının artması
C) Proksimal tübüler reabsorpsiyonun azalması
D) ADH’nin ürat sekresyonunu artırması
E) Ürik asidin fekal atılımı

Cevap: C) Proksimal tübüler reabsorpsiyonun azalması

Soru 4

SIADH tanısında aşağıdakilerden hangisi gereklidir?

A) Volüm yükü ile düzelmeyen hiponatremi
B) Hipovolemi varlığı
C) Plazma osmolaritesinin artışı
D) Düşük idrar osmolaritesi
E) Düşük idrar sodyumu

Cevap: A) Volüm yükü ile düzelmeyen hiponatremi

Soru 5

SIADH’ye sekonder gelişen hiponatremide ilk tedavi yaklaşımı nedir?

A) Fludrokortizon
B) Su kısıtlaması
C) NaHCO₃ infüzyonu
D) Metilprednizolon
E) NaCl tabletleri

Cevap: B) Su kısıtlaması

Soru 6

İnatçı SIADH vakasında aşağıdaki ilaçlardan hangisi ADH antagonisti olarak kullanılır?

A) Vankomisin
B) Valsartan
C) Tolvaptan
D) Desmopressin
E) Karbamazepin

Cevap: C) Tolvaptan

Soru 7

SIADH ile ilgili doğru olan hangisidir?

A) Hiperkalemik hiponatremi yapar
B) Genellikle hipovolemi bulguları görülür
C) İdrar sodyumu düşüktür
D) Normovolemik hiponatremidir
E) Yüksek serum osmolaritesi olur

Cevap: D) Normovolemik hiponatremidir

Soru 8

Bir hasta SIADH tanısı alıyor. Hiponatreminin hızlı düzeltilmesi sonucu hangi komplikasyon gelişebilir?

A) Hepatik ensefalopati
B) Diabetes insipidus
C) Serebral ödem
D) Santral pontin myelinolizis
E) Febril nöbet

Cevap: D) Santral pontin myelinolizis

Soru 9

SIADH tanısı düşünülüyor. Tiroid fonksiyon testleri neden yapılır?

A) SIADH’nin tiroid beziyle ilgisini araştırmak
B) Hipertiroidi SIADH nedenidir
C) Hipotiroidi dışlanmalıdır çünkü benzer tablo yapar
D) Ürik asit metabolizması bozukluğunu göstermek için
E) ADH salınımının TSH ile ilişkisini değerlendirmek

Cevap: C) Hipotiroidi dışlanmalıdır çünkü benzer tablo yapar

Soru 10

SIADH ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

A) Plazma ADH düzeyi yüksek olabilir
B) İdrar Na > 40 mEq/L’dir
C) Plazma osmolarite düşüktür
D) Ciddi hiponatremide hipertonik salin verilebilir
E) Hastalar genellikle hipovolemiktir

Cevap: E) Hastalar genellikle hipovolemiktir
(SIADH’de normovolemi esastır)