İmmünreaktif Tripsinojen (IRT)
- Tripsinojen, pankreasta üretilen ve normalde duodenumda aktive olan bir sindirim enzimidir.
- Kistik fibrozisli bebeklerde, pankreas kanallarındaki tıkanıklık nedeniyle tripsinojen duodenuma geçemez → kan dolaşımına kaçar.
- Sonuç: Yüksek IRT düzeyi → CF açısından uyarıcı bir bulgudur.
Yenidoğan CF Taramasında IRT Kullanımı; İlk 2 haftada topuktan alınan kan örneğinde IRT düzeyi ölçülür.
Yüksek IRT saptanırsa, genellikle şu adımlar izlenir:
IRT/IRT protokolü: Belirli gün arayla ikinci kez IRT ölçülür. Her ikisi de yüksekse ileri test yapılır.
IRT + DNA protokolü: İlk IRT yüksekse, ardından CFTR gen mutasyon analizi yapılır.
Özet
- Yenidoğan CF taramasında ilk basamak test: ✅ İmmünreaktif tripsinojen (IRT)
- IRT yüksek → ileri test gerekir:
- Ter testi
- Genetik analiz (CFTR mutasyonu)
- Nazal potansiyel farkı (gerekirse)
Yanılgılara dikkat:
- IRT tanı testi değildir, tarama testidir → duyarlılığı yüksektir ama özgüllüğü düşüktür.
- IRT yüksekliği başka pankreatik hastalıklarda da görülebilir.