Translation (Protein Sentezi) Süreci Kısaca:
Protein sentezi üç ana aşamadan oluşur:
- İnisiasyon (Başlama)
- Elongasyon (Uzatma)
- Terminasyon (Sonlandırma)
Translation inhibitörleri bu aşamalardan birine müdahale ederek etkisini gösterir.
Translation Inhibitor Grupları ve Örnekler
| İlaç/Toksin | Hedef Organizma | Etkilediği Aşama | Etkilenen Yapı | Not |
| Tetrasiklin | Bakteri | Elongasyon (başlama da) | 30S alt birimi (tRNA bağlanması) | Geniş spektrumlu, bakteriyostatik |
| Streptomisin | Bakteri | İnisiasyon/Elongasyon | 30S alt birimi | mRNA okuma hataları → anormal protein |
| Kloramfenikol | Bakteri | Peptid bağ oluşumu | 50S alt birimi (peptidil transferaz) | Bakteriyostatik |
| Eritromisin | Bakteri | Elongasyon (translokasyon) | 50S alt birimi | Makrolid grubu |
| Rikine / Abrin | İnsan hücresi | Ribozom inaktivasyonu | 28S rRNA (60S) | Ribozomal RNA’yı keserek durdurur |
| Trichosanthin | İnsan hücresi | Ribozom inaktivasyonu | 28S rRNA (60S) | RIP (Ribozom İnaktive Edici Protein) |
| Cycloheximide | Ökaryot | Elongasyon | 60S alt birimi | Deneysel, eukaryotlara özgü |
| Puromycin | Hem prokaryot/ökaryot | Elongasyon | A ve P bölgesine bağlanır | Prematür terminasyona neden olur |
| Difteri toksini | Ökaryot | Elongasyon | EF-2’yi ADP-ribozilleyerek etkisiz kılar | Hücresel ölüm |
Klinik ve Farmakolojik Önemi
- Antibiyotikler: Birçok antibiyotik bakterilerin ribozomlarını hedef alarak protein sentezini durdurur.
- Toksinler: Rikine, difteri toksini gibi toksinler protein sentezini durdurarak öldürücü etki gösterir.
- Kanser Araştırmaları: Bazı RIP’ler (örneğin trichosanthin) hedefli immünotoksinlerde kullanılır.
- HIV Araştırmaları: Trichosanthin gibi maddeler, HIV ile enfekte hücreleri öldürmede denenmektedir.