Etyoloji ve Etkenler
En sık neden olan parazitler:
- Baylisascaris procyonis (rakun askaridi) – en tehlikelisi
- Toxocara canis / Toxocara cati – nadiren nörolojik tutulum yapabilir
- Angiostrongylus cantonensis – özellikle Tayvan ve Asya’da görülür
- Gnathostoma spinigerum – Güneydoğu Asya ve Latin Amerika’da
Patogenez
- İnsan, larva içeren yumurtaları ağız yoluyla alır.
- Yumurtalar bağırsakta açılır, larvalar kana karışır.
- Larvalar beyne göç eder (nörotropizm).
- Beyin dokusunda mekanik hasar, granülomatöz enflamasyon ve ödem oluştururlar.
Klinik Bulgular
Semptomlar larvanın sayısına ve göç ettiği bölgeye bağlıdır:
- Baş ağrısı
- Nöbetler
- Mental durum değişiklikleri (konfüzyon, ajitasyon)
- Hemiparezi, ataksi
- Görme kaybı, nistagmus
- Koma, ölüm (şiddetli olgularda)
Tanı
- Klinik şüphe çok önemlidir.
- MR görüntüleme: Hipersensitif lezyonlar, ödem, migran izleri.
- Eozinofili (kan ve BOS’ta)
- BOS incelemesi: Artmış protein, eozinofilik pleositoz
- Serolojik testler: Baylisascaris ELISA
- Epidemiyolojik öykü: Rakun teması, doğada bulunma, geofaji (toprak yeme), küçük çocuklar
Tedavi
- Albendazol (parazit öldürücü): 25–50 mg/kg/gün (5–20 gün)
- Kortikosteroid: Enflamasyonu azaltmak için (prednizolon)
- Nöbet varsa antiepileptikler
- İleri olgularda destek tedavi (entübasyon, yoğun bakım)
Korunma
- Rakun dışkısından uzak durma *************
- Çocukların toprakla direkt teması engellenmeli
- Rakunların evcil hayvan olarak beslenmemesi
- Hayvan dışkılarının uygun şekilde imhası
Not:
Baylisascaris procyonis’e bağlı nörolarva migrans, tedavi edilmezse %90 üzerinde kalıcı nörolojik hasar veya ölümle sonuçlanabilir. Tanı ve tedavide hız çok kritiktir.