Kolesterol sentezinde ilk ortaya çıkan steroid bileşik aşağıdakilerden hangisidir?
A) Skualen
B) Mevalonat
C) HMG KoA
D) Geranil pirofosfat
E) Lanesterol
Kolesterol sentezinde HMG-KoA redüktaz enziminin inhibisyonuyla kastedildiği varsayıldığında, bu yoldan etkilenen veya bu yolda önemli bir ara ürün olan steroid bileşik Lanosterol‘dir.
Kolesterol sentez yolu şu şekilde özetlenebilir:
- HMG-KoA‘dan Mevalonat oluşumu (HMG-KoA redüktaz enzimi ile)
- Mevalonat’tan İzopentenil pirofosfat
- İzopentenil pirofosfat’tan Geranil pirofosfat ve Farnesil pirofosfat
- İki molekül Farnesil pirofosfat’ın birleşmesiyle Skualen
- Skualen’in halka kapanmasıyla Lanosterol oluşumu (steroid çekirdeğini taşıyan ilk bileşik)
- Lanosterol’den bir dizi basamakla Kolesterol sentezi
Soruda “ilk ortaya çıkan steroid bileşik” ifadesi biraz kafa karıştırıcı olsa da, seçenekler arasında kolesterol sentezinde ortaya çıkan ve steroid çekirdeği taşıyan ilk bileşik Lanosterol‘dir.
Skualen bir steroid değildir, ancak steroid sentez yolunda önemli bir öncüdür.
Mevalonat ve HMG KoA ise daha önceki prekürsörlerdir ve steroid yapıda değillerdir.
Geranil pirofosfat da steroid yapıda değildir.
Bu nedenle, verilen seçenekler arasında kolesterol sentezi sırasında ortaya çıkan ve steroid yapıda olan ilk bileşik Lanosterol‘dir.
Kolesterol sentezi çok basamaklı bir süreçtir ve bu süreçte farklı kimyasal sınıflardan ara ürünler oluşur. “Steroid” yapıya sahip olan ilk ara ürün **lanosterol (lanesterol)**dür.
Basamaklar (özet):
- Asetil-KoA →
- HMG-KoA →
- Mevalonat →
- İzoprenoidler (İzopentenil pirofosfat, Dimetilalil pirofosfat) →
- Geranil pirofosfat → Farnesil pirofosfat → Skualen
- Skualen → (siklizasyon) →
- ⏩ Lanosterol (İlk steroid yapılı bileşik)
- Lanosterol → Kolesterol
Lanesterol, steroid halkası yapısına sahip ilk moleküldür. Skualen’den sonra oluşur ve daha sonra çeşitli modifikasyonlarla kolesterole dönüşür.