Adenoma malignum, güncel literatürde daha çok Minimal Deviation Adenocarcinoma (MDA) olarak adlandırılır. Serviksin nadir fakat önemli malign tümörlerinden biridir.
Adenoma Malignum (Minimal Deviation Adenokarsinom); Servikal kanalda bulunan müköz bezlerin çok iyi diferansiye (iyi olgunlaşmış) ancak malign (kötü huylu) bir tümörüdür.Histolojik olarak normal endoservikal glandlara çok benzer, bu yüzden tanısı zordur.
Klinik Özellikler: Genellikle orta yaşlı kadınlarda görülür. Sulu vajinal akıntı sık görülen bir şikayettir.Bazen postmenopozal kanama yapabilir. Pap smear sıklıkla tanıda yetersiz kalır. Kolposkopi genellikle normal görünümde olabilir.Tanıda genellikle konizasyon veya derin biyopsi gerekir.
Patoloji: Mikroskopik olarak glandlar düzenli, iyi diferansiye ve benign gibi görünse de: Derine invazyon vardır. Atipi belirgin değildir.
İmmünohistokimyasal boyama tanıda yardımcıdır: CEA (+), p16 (+/−), HNF-1β (+) olabilir. HPV ile ilişkisizdir (klasik servikal adenokarsinomların aksine).
Etiyoloji ve Genetik: Bazı olgularda Peutz-Jeghers sendromu ile ilişkilidir.HPV ile ilişki yoktur → bu yönüyle klasik adenokarsinomlardan ayrılır.
Tedavi: Genellikle radikal histerektomi ve gerekirse pelvik lenfadenektomi yapılır.Tanı geç konulabileceği için prognoz değişkenlik gösterebilir. Radyoterapi ve kemoterapi, ileri evrelerde eklenebilir.
Ayırıcı Tanıda: Benign müköz glandüler lezyonlar (örn. naboth kisti) ile karışabilir. Tanıda çok dikkatli histopatolojik değerlendirme gerekir.
Sonuç: Adenoma malignum, serviksin nadir, HPV ile ilişkili olmayan, iyi diferansiye fakat invaziv ve sinsi seyirli bir adenokarsinom alt tipidir. Erken tanı zordur, klinik dikkat ve derin biyopsi gerekebilir.