Hormonların sınıflandırılması

1. Peptit ya da Glikoprotein Yapılı Hormonlar

Yapı: Amino asitlerden oluşan kısa (peptit) ya da uzun (protein/glikoprotein) zincirlerdir. Glikoproteinler, karbonhidrat zincirleri taşıyan proteinlerdir.

Suda çözünürler, bu nedenle hücre membranından geçemezler.

Reseptörleri hücre zarındadır.

  • İkinci haberci sistemlerle (örneğin cAMP, IP3, DAG) etkilerini gösterirler.
  • Örnekler:
    • Hipofiz hormonları: ACTH, TSH, LH, FSH, GH, PRL
    • Pankreas hormonları: İnsülin, glukagon
    • Paratiroid hormonu (PTH), kalsitonin

2. Steroid Hormonlar (Kolesterolden sentezlenir)

Yapı: Kolesterolden türetilen lipid yapılı hormonlardır.

Yağda çözünürler, bu nedenle hücre zarını geçebilirler.

Reseptörleri hücre içindedir (sitoplazmik veya nükleer).

Gen ekspresyonunu doğrudan etkileyerek protein sentezini değiştirirler.

  • Örnekler:
    • Adrenal korteks hormonları: Kortizol, aldosteron
    • Gonadal hormonlar: Testosteron, östrojen, progesteron
    • D vitamini (teknik olarak bir sekosteroiddir)

3. Amino Asit Türevli Hormonlar (Aminoasitlerden modifiye)

Yapı: Genellikle tirozin ya da triptofan gibi amino asitlerin kimyasal modifikasyonu ile oluşurlar.

Etki mekanizmaları lipofilik veya hidrofilik olmalarına göre değişir.
İki ana grup:

a-Katekolaminler (hidrofilik): Adrenalin, noradrenalin, dopamin

Hücre zarında reseptörlere bağlanır.

İkinci haberci sistemleri aktive eder.

b-Tiroid hormonları (lipofilik): T3, T4

Hücre içine girer, nükleer reseptörlere bağlanır.

Gen ekspresyonunu düzenler.