Burkitt lenfoma, hızlı proliferasyon gösteren, çok agresif bir B hücreli non-Hodgkin lenfoma alt tipidir. Etiyopatogenezinde en önemli moleküler olay: t(8;14)(q24;q32) translokasyonu ile MYC onkogeninin IgH gen bölgesi altına yerleşmesidir.

Aşağıdaki Hodgkin dışı lenfoma alt tiplerinin hangisinde, kromozom 8 üzerinde yer alan MYC onkogeni etiyopatogenezde rol oynar?

A) Anaplastik büyük hücreli lenfoma

B) Mantle hücreli lenfoma 

C) MALT lenfoma

D) Burkitt lenfoma

E) Diffüz büyük B hücreli lenfoma

Doğru Cevap D

Doğru cevap D) Burkitt lenfoma‘dır.

Burkitt Lenfoma ve MYC Onkogeni İlişkisi

Burkitt lenfoma, oldukça agresif seyirli bir B hücreli Hodgkin dışı lenfomadır. Etiyopatogenezinde, kromozom 8 üzerinde yer alan MYC onkogeninin translokasyonu (yer değiştirmesi) kritik bir rol oynar.

MYC Geni: Normalde, hücre büyümesi, çoğalması ve apoptoz (programlı hücre ölümü) gibi temel hücresel süreçleri düzenleyen bir proto-onkogen olarak işlev görür.

Translokasyon: Burkitt lenfomada en sık görülen translokasyon, t(8;14)(q24;q32) kromozomal yer değiştirmesidir. Bu translokasyon, MYC genini (kromozom 8q24’te) immünglobulin ağır zincir genine (IgH) (kromozom 14q32’de) yakın bir konuma getirir. Daha nadiren, MYC, kappa (t(2;8)) veya lambda (t(8;22)) hafif zincir genleri ile de transloke olabilir.

Sonuç: MYC geninin IgH veya hafif zincir genlerinin güçlü düzenleyici elemanlarının kontrolü altına girmesi, MYC proteininin aşırı ve kontrolsüz üretimine yol açar. Bu durum, lenfoma hücrelerinin hızla çoğalmasına ve tümör gelişimine neden olan temel genetik olayı oluşturur.

Bu özellik, Burkitt lenfomanın tanısında ve moleküler sınıflandırmasında önemli bir kriterdir.

Diğer Lenfoma Tipleri ve Genetik İlişkileri

Diğer seçeneklerdeki lenfomalar da genetik anormalliklerle ilişkilidir, ancak MYC gen translokasyonu ana etiyolojik faktörleri değildir:

A) Anaplastik büyük hücreli lenfoma: Genellikle anaplastik lenfoma kinaz (ALK) geninin translokasyonu (t(2;5)(p23;q35) en sık) ile ilişkilidir.

B) Mantle hücreli lenfoma: Tipik olarak siklin D1 (CCND1) geninin aşırı ekspresyonuna neden olan t(11;14)(q13;q32) translokasyonu ile karakterizedir.

C) MALT lenfoma: Mide MALT lenfomalarında Helicobacter pylori enfeksiyonu ile güçlü bir ilişki vardır ve bazı genetik anormallikler (örn. t(11;18)(q21;q21)) görülebilir. MYC translokasyonu ile direkt ilişkisi yoktur.

E) Diffüz büyük B hücreli lenfoma (DBBHL): Heterojen bir grup olup çeşitli genetik anormallikler içerebilir. MYC geninin yeniden düzenlenmeleri veya aşırı ekspresyonu bazı DBBHL alt tiplerinde (özellikle “çift-hit” veya “üçlü-hit” lenfomalarda) görülebilir, ancak Burkitt lenfoma kadar belirleyici ve evrensel bir özellik değildir. DBBHL’de genellikle BCL2 ve/veya BCL6 genlerinin yeniden düzenlenmeleri de etiyopatogenezde rol oynar.

——————–

Burkitt lenfoma, hızlı proliferasyon gösteren, çok agresif bir B hücreli non-Hodgkin lenfoma alt tipidir. Etiyopatogenezinde en önemli moleküler olay: t(8;14)(q24;q32) translokasyonu ile MYC onkogeninin IgH gen bölgesi altına yerleşmesidir.

Bu translokasyon sonucunda MYC geni sürekli aktif hale gelir → hücre çoğalması kontrolsüz olur.

MYC Onkogeninin Rolü:

Diğer Seçenekler Neden Yanlış?

A) Anaplastik büyük hücreli lenfoma → ALK gen rearranjmanı (özellikle ALK+ tip)

B) Mantle hücreli lenfoma → t(11;14), CCND1 (Cyclin D1) aşırı ekspresyonu

C) MALT lenfoma → t(11;18), API2-MALT1 füzyonu

E) Diffüz büyük B hücreli lenfoma → Heterojen genetik değişiklikler (bazen MYC, BCL2, BCL6), ama MYC primer değildir