Açlık durumunda kontr-regülatuar yanıt, özellikle hipoglisemiye karşı vücudun kan şekeri düzeyini sabit tutmak için verdiği hormonal ve metabolik tepkileri ifade eder. Bu tepkiler, insülinin etkisine karşı (yani “kontr”) çalışan mekanizmaları içerir.

yazar

Açlıkta Kontr-regülatuar Yanıt

Amaç:

Beyin başta olmak üzere hücrelerin enerji ihtiyacını karşılamak için kan glukoz düzeyini sabit tutmak.

Temel Kontr-regülatuar Hormonlar

 (İnsüline zıt etki edenler):

HormonEtkisi
GlukagonKaraciğerde glikojenoliz ve glukoneogenezi uyarır → glukoz artar
AdrenalinGlikojen yıkımını ve lipolizi artırır; insülin salınımını baskılar
KortizolGlukoneogenezi destekler, protein yıkımını artırır → glukoz üretimi
Büyüme HormonuLipolizi artırır, kaslarda glukoz alımını azaltır

Açlıkta Gelişen Metabolik Değişiklikler:

İlk 12 saat (kısa süreli açlık):

  • Karaciğer glikojen deposu yıkılır → glukoz salınır
  • Glukagon ve adrenalin artar

12–24 saat sonrası:

  • Glukoneogenez başlar (laktat, amino asitler, gliserolden)
  • Kortizol ve GH etkili olur

Uzamış açlık (48 saat ve sonrası):

  • Ketogenez başlar (yağ asitlerinden keton cisimleri oluşur)
  • Beyin enerji için ketonları kullanmaya başlar

Sonuç:

Açlıkta kontr-regülatuar yanıt sayesinde:

  • Kan şekeri düşmez
  • Hayati organlar enerji bulur
  • İnsüline zıt etkili hormonlar aktive olur