Benign Kistik Teratom (Matür Teratom) – Tanım
Benign kistik teratom, en az iki ya da üç germ yaprağından (ektoderm, mezoderm, endoderm) köken alan, diferansiye dokular içeren matür (iyi huylu) bir tümördür.
Epidemiyoloji
| Özellik | Bilgi |
|---|---|
| Yaş grubu | En sık reprodüktif yaşta kadınlarda (20–40 yaş) |
| Tüm over tümörleri içinde | %10–20’sini oluşturur |
| Germ hücreli over tümörleri içinde | En sık görülen tiptir |
İçeriği – Histolojik Özellikler
| Germ yaprağı | Örnek içerikler |
|---|---|
| Ektoderm | Saç, deri, diş, sinir dokusu (en sık) |
| Mezoderm | Kas, kemik, yağ dokusu |
| Endoderm | Solunum, GIS epitel dokuları |
Tipik olarak kese içinde yağ + kıl + diş gibi yapılar içerir.
Tanı Yöntemleri
1. Ultrasonografi (USG)
- Heterojen kist
- “Tipik dermoid roket işareti”, “yoğun ekolar”, “yağ–sıvı seviyesi”
- Rokitansky nodülü (yoğun eko veren mural nodül) görülebilir
2. BT / MR
- Yağ dansitesi tespitinde çok hassas
- Diş, kemik, kıkırdak daha net görünür
3. Tümör belirteçleri (gerektiğinde)
- CA-125 genellikle normaldir
- AFP, hCG, LDH (immatür teratomla ayırıcı tanı için kullanılabilir)
Komplikasyonlar
| Komplikasyon | Açıklama |
|---|---|
| Over torsiyonu | En sık görülen komplikasyon; kitle büyüdükçe risk artar |
| Rüptür | İçeriğin peritona saçılması → kimyasal peritonit |
| Enfeksiyon | Nadir |
| Malign dönüşüm | %1–2 olasılıkla, en sık skuamöz hücreli karsinom (ektoderm kökenli) **** |
Ayırıcı Tanı
- Endometrioma
- Hemorajik kist
- İmmatür teratom (malign)
- Mucinöz/sereöz kistadenom
- Tubo-ovaryan abse
Tedavi
| Durum | Tedavi Yaklaşımı |
|---|---|
| Asimptomatik, küçük kist (<5 cm) | Takip edilebilir |
| >5 cm veya semptomatik | Cerrahi önerilir |
| Cerrahi seçenekler | 🔸 Kistektomi (fertilite koruyucu) 🔸 Ooferektomi (postmenopozal hastalarda) |
Laparoskopi, çoğu olguda tercih edilen cerrahi yöntemdir.
Cerrahi sırasında torsiyon varsa acil müdahale gerekir.
Klinik Püf Noktası (Sınavlar için)
“Üreme çağında kadında USG’de içinde kıl, yağ, diş görülen over kisti → benign kistik teratom (matür teratom) düşünülür.”
En sık komplikasyon: torsiyon
Malignite riski: Düşük ama skuamöz hücreli karsinom dönüşümü izlenebilir (%1–2)