Serebral malaria, şiddetli anemi, böbrek yetmezliği ve respiratuvar distres tablosu için en olası etken aşağıdaki Plasmodium türlerinden hangisidir?
A) Plasmodium falciparum
B) Plasmodium ovale
C) Plasmodium vivax
D) Plasmodium knowlesi
E) Plasmodium malariae
Serebral malaria, şiddetli anemi, böbrek yetmezliği ve respiratuvar distres (solunum güçlüğü sendromu) gibi ciddi komplikasyonlar genellikle Plasmodium falciparum enfeksiyonu ile ilişkilidir.
Diğer Plasmodium türleri de sıtmaya neden olabilir, ancak P. falciparum, en ağır klinik tabloya ve en yüksek mortalite oranına sahip olan türdür. Özellikle serebral malaria (beyin tutulumu), ağır anemi, akut böbrek yetmezliği ve akut respiratuvar distres sendromu (ARDS) gibi yaşamı tehdit eden komplikasyonlar genellikle P. falciparum enfeksiyonlarında görülür.
Diğer türlerin neden olduğu hastalıklar genellikle daha hafif seyreder:
Plasmodium vivax ve Plasmodium ovale: Daha hafif seyrederler, ancak karaciğerde hipnozoit oluşturarak nükslere neden olabilirler. Nadiren serebral malaria veya ağır komplikasyonlara yol açtıkları bildirilmiştir, ancak P. falciparum kadar yaygın değildir.
Plasmodium malariae: Genellikle daha kronik ve hafif seyirli bir enfeksiyona neden olur. Nefritik sendroma (böbrek iltihabı) yol açabilir, ancak diğer belirtilen şiddetli komplikasyonlar için birincil etken değildir.
Plasmodium knowlesi: Güneydoğu Asya’da görülen ve maymunlardan insanlara bulaşan bir türdür. Hızlı çoğalması nedeniyle P. falciparum’a benzer şekilde şiddetli klinik tabloya neden olabilir, ancak belirtilen komplikasyonların en olası genel etkeni olarak P. falciparum daha sık karşımıza çıkar.
Bu nedenle, verilen klinik tablo için en olası etken A) Plasmodium falciparum’dur.
Bu klinik tablo — serebral malaria, şiddetli anemi, akut böbrek yetmezliği ve respiratuvar distres — ciddi, hayatı tehdit eden bir malarial komplikasyon tablosunu tarif etmektedir.
Bu tabloya neden olabilen en olası Plasmodium türü, net bir şekilde:
A) Plasmodium falciparum’dur.
P. falciparum, malaryanın en tehlikeli formundan sorumlu türdür:
Serebral malariaya yol açabilen TEK türdür.
Eritrositlere yaygın invazyon yapar → şiddetli anemi
Mikrovasküler tıkanıklık ve sistemik inflamasyon → akut böbrek yetmezliği, respiratuvar distres sendromu (ARDS)
Multiorgan yetmezlik riski çok yüksektir.
Özellikle çocuklarda ve bağışıklığı baskılanmış bireylerde ölümcül olabilir.
Diğer türler neden değil?
| Tür | Neden dışlanır? |
| P. ovale | Genelde hafif seyirli, nüks yapar, serebral malaria yapmaz. |
| P. vivax | Daha hafif klinik tablo; nüks eğilimi var ama ciddi komplikasyon nadir. |
| P. knowlesi | Zaman zaman ciddi seyredebilir ama serebral malaria ve ARDS daha az tipiktir. |
| P. malariae | Kronik seyirli, düşük parazitemi yapar; ciddi komplikasyon nadirdir. |
Ciddi malarya komplikasyonları denince ilk akla gelmesi gereken tür: Plasmodium falciparum
Doğru cevap: A) Plasmodium falciparum