Graves hastalığı genetik yatkınlığında immün fonksiyon genleri; sitotoksik T lenfosit ilişkili antijen-4 (CTLA· 4), protein tirozin fosfataz-22 (PTPN-22) ve HLA-DR3 mutasyonu izlenir.

yazar

Graves Hastalığı ve Genetik Yatkınlık

Graves hastalığı, bağışıklık sisteminin kendi tiroid bezine saldırmasıyla karakterizedir. Bu saldırı, tiroid uyarıcı hormon (TSH) reseptörlerine karşı antikorların (TRAb) üretilmesine yol açar. Bu antikorlar, tiroid bezini aşırı uyararak kontrolsüz tiroid hormonu (T3 ve T4) üretimine neden olur.

Hastalığın gelişiminde genetik yatkınlık önemli bir rol oynar ve bu yatkınlık, bağışıklık sisteminin işleyişini düzenleyen bazı genlerdeki varyasyonlarla ilişkilidir:

  1. Sitotoksik T Lenfosit İlişkili Antijen-4 (CTLA-4):
    1. CTLA-4, T hücrelerinin aktivasyonunu kontrol eden bir reseptördür. Normalde, bağışıklık yanıtını aşağı yönde düzenleyerek aşırı immün aktivasyonu önler.
    1. Mutasyonları veya Polimorfizmleri: CTLA-4 genindeki belirli polimorfizmler (genetik varyasyonlar), T hücrelerinin aktivasyonunun uygunsuz bir şekilde devam etmesine ve otoimmün yanıtın güçlenmesine neden olabilir. Bu durum, Graves hastalığı gibi otoimmün hastalıkların gelişim riskini artırır.
  2. Protein Tirozin Fosfataz-22 (PTPN22):
    1. PTPN22, T hücrelerinin aktivasyonunu ve sinyal iletimini düzenleyen bir enzimdir. Özellikle T hücre reseptörü (TCR) sinyalizasyonunu negatif yönde düzenleyerek T hücrelerinin aşırı aktivasyonunu engeller.
    1. Mutasyonu veya Polimorfizmi: PTPN22 genindeki 1858C>T (R620W) gibi belirli bir polimorfizm (fonksiyonel bir gain-of-function mutasyonu olarak da düşünülebilir), bu enzimin işlevini bozarak T hücrelerinin daha kolay aktive olmasına ve otoimmüniteye yatkınlığı artırmasına neden olur. Bu polimorfizm, tip 1 diyabet, romatoid artrit ve sistemik lupus eritematozus gibi diğer otoimmün hastalıklarla da ilişkilidir.
  3. İnsan Lökosit Antijeni (HLA) Genleri (özellikle HLA-DR3):
    1. HLA genleri, bağışıklık sisteminin kendi ve yabancı hücreleri ayırt etmesinde kritik rol oynayan major histokompatibilite kompleksi (MHC) proteinlerini kodlar.
    1. HLA-DR3: Beyaz ırkta (Kafkas popülasyonu) HLA-DR3 aleli, Graves hastalığına karşı artmış bir genetik yatkınlıkla güçlü bir şekilde ilişkilendirilmiştir. HLA-DR3, bağışıklık sisteminin tiroid antijenlerini (özellikle TSH reseptörü) otoantijen olarak tanımasına ve bunlara karşı immün yanıt geliştirmesine aracılık edebilir.

Bu Genlerin Rolü

Bu genlerdeki varyasyonlar veya mutasyonlar, bağışıklık sisteminin temel düzenleyici mekanizmalarında bozukluklara yol açar. Bu bozukluklar sonucunda, bağışıklık hücreleri (özellikle T lenfositler), normalde vücudun kendi dokularına saldırmaması gerekirken, tiroid bezindeki TSH reseptörlerini yabancı olarak algılamaya başlar ve bunlara karşı otoantikorlar üreterek hastalığın gelişimini tetikler.

Bu genetik yatkınlıklar, hastalığın gelişimindeki tek faktör değildir. Çevresel faktörler (sigara içme, stres, iyot alımı, bazı enfeksiyonlar gibi) de genetik olarak yatkın bireylerde hastalığın ortaya çıkmasında tetikleyici rol oynayabilir.