Androblastom (Sertoli-Leydig Hücreli Tümör)
Androblastom, diğer adıyla Sertoli-Leydig hücreli tümör (SLCT), gonadal (yumurtalık veya testis) dokudan köken alan, germ hücre dışı bir tümördür. Bu tümör, normalde erkek gonadlarında (testislerde) bulunan Sertoli ve Leydig hücrelerinin çeşitli derecelerde farklılaşmasını taklit eden hücrelerden oluşur.
- Sertoli hücreleri normalde sperm gelişimini desteklerken, Leydig hücreleri testosteron gibi androjen hormonlarını üretir. Tümörün bu hücreleri içermesi, hormonal aktivite gösterme potansiyelini açıklar.
Genel Özellikleri
- Köken: Seks kord (cinsiyet kordonu) ve stromal hücrelerden gelişir.
- Sıklık: Nadir görülen bir tümör tipidir. Tüm over tümörlerinin %0.5’inden azını oluşturur.
- Yaş Grubu: Genellikle genç kadınlarda (20-30 yaş) daha sık görülür, ancak her yaşta ortaya çıkabilir.
- Malin Potansiyel: Verdiğiniz bilgiye uygun olarak, sıklıkla benigndir (iyi huylu). Ancak, tümörün diferansiyasyon derecesine (iyi, orta veya az diferansiye) bağlı olarak malign (kötü huylu) potansiyel gösterebilir. Az diferansiye (daha ilkel) olanlar daha agresif seyretme eğilimindedir.
- Unilateralite: Çoğu zaman tek bir overde görülür.
Hormonal Salgı ve Klinik Etkileri
Androblastomların önemli bir özelliği, hormon salgılama yetenekleridir. Bu tümörler, içerdiği Leydig hücreleri nedeniyle, sıklıkla androjen (erkeklik hormonu) üretirler.
- Androjen Üretimi ve Virilizasyon: Tümörün testosteron gibi androjenleri aşırı miktarda salgılaması, kadın hastalarda virilizasyon (erkekleşme) belirtilerine yol açabilir. Bu belirtiler şunları içerebilir:
- Seste kalınlaşma
- Hirsutizm (yüzde ve vücutta aşırı kıllanma)
- Adet düzensizlikleri veya amenore (adet görememe)
- Klitoromegali (klitorisin büyümesi)
- Meme boyutunda küçülme
- Kas kütlesinde artış
- Saç dökülmesi (erkek tipi kellik)
- Östrojen Salgısı ve Feminizasyon: Verdiğiniz bilgiye göre, bazen östrojen salgılayarak erkeklerde jinekomasti (erkeklerde meme büyümesi) ve diğer feminizan etkilere neden olabilirler. Kadın hastalarda ise östrojen salgısı erken puberte veya adet düzensizliklerine yol açabilir. Bu durum, tümörün Leydig hücrelerinin yanı sıra, aromatizasyon yoluyla androjenleri östrojene dönüştürebilen Sertoli hücreleri veya stromal hücre bileşenlerini içermesinden kaynaklanabilir. Ancak, androjen salgısı, östrojen salgısından daha yaygındır.
Tanı ve Tedavi
- Klinik Şüphe: Özellikle genç bir kadında ani gelişen virilizasyon belirtileri varsa androblastomdan şüphelenilmelidir.
- Hormon Seviyeleri: Kanda testosteron ve diğer androjen seviyeleri yüksek bulunur.
- Görüntüleme: Ultrasonografi, BT veya MRG ile overde kitle varlığı araştırılır.
- Kesin Tanı: Cerrahi olarak çıkarılan tümörün histopatolojik incelemesi ile konulur. Mikroskop altında farklı diferansiyasyon derecelerinde Sertoli ve Leydig hücrelerinin karakteristik paternleri aranır.
- Tedavi: Birincil tedavi cerrahidir. Genellikle tek taraflı olduğu ve erken evrede tanı konulduğu için, doğurganlığını korumak isteyen genç hastalarda yumurtalık ve fallop tüpünün çıkarılması (ooferektomi) yeterli olabilir. Malign potansiyeli yüksek veya ileri evre tümörlerde daha agresif cerrahi ve adjuvan kemoterapi düşünülebilir.
Androblastomların hormon salgılama özelliği, klinik prezentasyonlarını ve dolayısıyla tanısal ipuçlarını önemli ölçüde etkiler.