Clavicula’nın akromiyal ucu ile scapula’nın acromion’u arasında kurulu plana tip eklemdir. Genellikle discus articularis’i vardır. Eklem yüzlerini örten kıkırdak fibröz yapıdadır.
Ligamentleri
Lig. acromioclaviculare
Lig. coracoclaviculare; üst ekstremitenin ağırlığını clavicula’ya geçirir. Clavicula’yı acromion’da tutan en güçlü ligamenttir ve bu nedenle eklemin stabilizesinden sorumlu esas yapıdır.
Ligamentin iki parçası vardır. Lig. trapezoideum – Lig. Conoideum
Akromiyoklaviküler eklem en çok omuz üzerine düşmeler sonucu yaralanır. El üzerine düşmelerde cavitas glenoidalis’e gelen kuvvet, buradan ligamentum trapezoideum’la clavicula’ya geçirilir. Ancak bu sırada gerilen lig. trapezoideum çıkığı önler. Bu ligament, clavicula’nm akromiyal ucunu eklemde tutan en önemli yapıdır
——————————-
Akromiyoklaviküler Eklem (Articulatio Acromioclavicularis)
Eklemin Yapısı:
- Tip: Plana (düz) sinovyal eklem
- Kemikler:
- Clavicula’nın akromiyal ucu
- Scapula’nın acromion’u
- Eklem içi yapı: Genellikle discus articularis (fibrokartilajinöz disk) bulunur.
- Eklem yüzeyleri: Fibröz kıkırdak ile örtülüdür.
Ligamentleri:
1. Lig. acromioclaviculare:
- Clavicula ile acromion arasında uzanır.
- Eklemin kapsüler desteğini sağlar.
2. Lig. coracoclaviculare:
Clavicula’yı coracoid çıkıntıya bağlar.
Eklemin asıl stabilizatörüdür — clavicula’nın yukarı çıkmasını engeller.
Üst ekstremitenin ağırlığını clavicula’ya taşır.
İki parçadan oluşur:
Lig. trapezoideum (ön-lateral)
Lig. conoideum (arka-medial)
Klinik Önemi:
En çok omuz üstüne düşme ile yaralanır.
El üstüne düşmelerde: Kuvvet, humerus → scapula → lig. trapezoideum → clavicula’ya iletilir.
Lig. trapezoideum, clavicula’nın akromiyal ucunun çıkmasını engelleyen en kritik yapıdır.
Özet:
- Tipi: Plana eklem
- Stabiliteyi sağlayan esas yapı: Lig. coracoclaviculare, özellikle lig. trapezoideum
- Yaralanma Mekanizması: Omuz üzerine düşme (AC eklem çıkıkları)
- Klinik Önem: Akromiyoklaviküler çıkıklar (özellikle “separated shoulder” durumlarında değerlendirilir)
———————————
Akromiyoklaviküler Eklem (Articulatio Acromioclavicularis)
- Yapı: Klavikula’nın (köprücük kemiği) akromiyal ucu ile skapula’nın (kürek kemiği) akromiyonu arasında kurulu plana (düz) tip sinovyal eklemdir.
- Yorum: Bu, eklemin düzlem hareketlere, yani kaymaya olanak tanıdığını ve sinovyal bir eklem olduğu için hareketli olduğunu belirtir.
- Eklem İçi Yapı: Genellikle discus articularis’i (fibrokartilajinöz disk) vardır.
- Yorum: Bu disk, eklem yüzeyleri arasındaki uyumu artırır ve şok emilimine yardımcı olur.
- Eklem Yüzeyleri: Eklem yüzlerini örten kıkırdak fibröz yapıdadır.
- Yorum: Hyalin kıkırdak yerine fibröz kıkırdak, bu eklemin yüksek strese dayanıklı olduğunu gösterir.
Ligamentleri (Bağları):
- Lig. acromioclaviculare:
- Yorum: Eklem kapsülünün bir kalınlaşmasıdır ve eklemin direkt stabilitesine katkıda bulunur.
- Lig. coracoclaviculare:
- Üst ekstremitenin ağırlığını klavikula’ya geçirir.
- Klavikula’yı akromiyon’da tutan en güçlü ligamenttir ve bu nedenle eklemin stabilizesinden sorumlu esas yapıdır.
- Ligamentin iki parçası vardır:
- Lig. trapezoideum
- Lig. Conoideum
- Yorum: Buradaki vurgu çok doğrudur. Lig. coracoclaviculare, akromiyoklaviküler eklemin dikey ve yatay yöndeki en önemli stabilizatörüdür. Klavikulanın akromiyondan yukarı doğru yer değiştirmesini büyük ölçüde bu bağ önler.
Klinik Önem:
- Akromiyoklaviküler eklem en çok omuz üzerine düşmeler sonucu yaralanır.
- Yorum: Direkt travma ile eklem kapsülü ve ligamentler zarar görebilir.
- El üzerine düşmelerde:
- Kuvvet, kavitas glenoidalis’e (skapuladaki omuz eklem boşluğu) gelir, buradan ligamentum trapezoideum’la klavikula’ya geçirilir.
- Ancak bu sırada gerilen lig. trapezoideum çıkığı önler.
- Bu ligament, klavikula’nın akromiyal ucunu eklemde tutan en önemli yapıdır.
- Yorum: Bu kısım, lig. trapezoideum’un, omuz üzerine düşmelerde olduğu gibi direkt darbeden ziyade, kol üzerine düşmelerde oluşan kuvvet aktarımında klavikulanın stabilizasyonundaki kritik rolünü açıkça belirtmektedir.