SPİNAL STENOZ
En Sık Lokalizasyon
- L4–L5 👉 en sık
- L5–S1 👉 ikinci sıklık
- Daha nadir: L3–L4
En Sık Tip
- Dejeneratif spinal stenoz
(disk dejenerasyonu + faset hipertrofisi + ligamantum flavum hipertrofisi)
Tipik Klinik Triad
1- Bel ağrısı
2- Nörojenik kladikasyo
— yürüyünce bacaklarda uyuşma, ağrı
— oturmakla/dinlenmekle geçer
3- Yürüyüş bozukluğu
Ağrının Karakteri
Ağrıyı arttıran:
- Bel ekstansiyonu
- Ayakta durmak
- Yokuş yukarı çıkmak
- Yürümek
“baklava hamuru açma” hareketi
Ağrıyı azaltan:
- Bel fleksiyonu (öne eğilmek)
- Bisiklet sürmek
- Alışveriş arabası itmek (shopping cart sign)
- Oturmak / çömelmek
Shopping Cart Sign = SPİNAL STENOZ
Nörojenik Kladikasyo ve Vasküler Kladikasyo
| Özellik | Nörojenik (Stenoz) | Vasküler (PAD) |
|---|---|---|
| Ağrı | uyuşma + yanma | kramp tarzında |
| Postür | Fleksiyon rahatlatır | durmak yeterlidir |
| Nabız | normal | azalmış |
| Bisiklet | rahat | yine ağrı olur |
| Eğilmek | rahatlatır | etki etmez |
Fizik Muayene
- Pozitif Lasegue yoktur (herniyle karışmasın)
- Bacaklarda parestezi, güçsüzlük
- Reflekslerde azalma olabilir
- Duyu kaybı dermatoma uymayabilir
Görüntüleme
MRG en değerli yöntemdir
- Sagital kanal çapı < 10 mm → ciddi stenoz
- 10–12 mm → orta
- 12 mm → normal sınır
Kronik dejenerasyonda görülür:
- Ligamentum flavum hipertrofisi
- Disk protrüzyonu
- Faset eklem hipertrofisi
- Sinir kök sıkışması
Tedavi
1) İlk Basamak
- NSAİİ
- Fizik tedavi
- Fleksiyon artırıcı egzersizler
- Epidural steroid enjeksiyonu (kısa süreli)
2) Cerrahi Endikasyon
- İstirahatte bile devam eden ağrı
- Progresif nörolojik defisit
- Kauda equina bulguları
- Konservatif tedaviye rağmen yaşam kalitesi bozulması
Cerrahi yöntemler
- Laminektomi (altın standart)
- Laminotomi
- Medial fasetektomi
- Artrodez (instabilite varsa)
Spotlar
- Nörojenik kladikasyo = spinal stenoz
- Fleksiyonla rahatlayan bel-bacak ağrısı = stenoz
- MR sagital çap < 10 mm = kritik bulgu
- Shopping cart sign → spinal stenoz
- Ekstansiyon → ağrı artar
- En sık dejeneratif tip, yaşlılarda
- L4–L5 en sık
————————
Spinal kanalın değerlendirilmesi için stenoz, servikal omurgada 10 mm’den veya lomber omurgada 12 mm’den küçük bir kanal AP çapıyla uyumludur
MR görüntülerinde, dural kesenin orta sagital çapının 10 mm’den küçük olması da stenozla uyumludur

Servikal kanalın ortalama normal AP çapı 17 mm’dir; 10 ila 13 arasındaki bir değer relatif stenozdur,
10 mm’den az ise mutlak stenozdur
Spinal stenoz , aksiyel BT’de kesit alanının <100 mm2 veya AP çapının <10 mm olması olarak tanımlanır.