Tinea pedis’e en sık neden olan mantar aşağıdakilerden hangisidir?
A) Hortaea werneckii
B) Malessezia furfur
C) Candida albicans
D) Trichophyton rubrum ****
E) Microsporum canis
Tinea pedis’e en sık neden olan kutanöz (cilt) mikoz etkeni Trichophyton rubrum’dur. Besiyerinde kırmızı renkte pigmentasyona neden olur. Mikroskopide %10 KOH (poatsyon hidroksit) le incelendiğinde gözyaşı şeklinde mikrokonidileri görülür.
Hortaea werneckii, yüzeyel mikozlar içerisinde yer alan Tinea nigra’nın etkenidir.
Tinea pedis yada diğer adıyla Sporcu ayağı, dermatofitlerin ( cildin mantar enfeksiyonu ) neden olduğu bir dermatofitoz türüdür . Dermatofitler , ölü cilt katmanlarında yaşayan ve keratini sindiren mantarlardır (çoğu küftür).
Dermatofitler antropofiliktir , yani bu parazitik mantarlar insan konakçılarını tercih eder. Sporcu ayağı en sık Trichophyton rubrum ve T. mentagrophytes olarak bilinen küflerden kaynaklanır ancak Epidermophyton floccosum’dan da kaynaklanabilir . Genel popülasyondaki sporcu ayağı vakalarının çoğu T. rubrum’dan kaynaklanır ; ancak sporculardaki sporcu ayağı vakalarının çoğu T. mentagrophytes’ten kaynaklanır
Tedavi
1-Topikal tedaviler
Sporcu ayağının tedavisinde yararlı olan birçok topikal antifungal ilaç vardır : mikonazol nitrat , klotrimazol , tolnaftat (sentetik bir tiyokarbamat), terbinafin hidroklorür, butenafin hidroklorür ve undesilenik asit . Mantar enfeksiyonu , sprey, toz, krem veya jel formunu alabilen topikal antifungal ajanlarla tedavi edilebilir . Bir hafta boyunca günde bir kez butenafin veya iki hafta boyunca günde bir kez terbinafin gibi bir antifungal kremin topikal uygulaması, sporcu ayağı vakalarının çoğunda etkilidir ve mikonazol veya klotrimazol uygulamasından daha etkilidir . Plantar tipi sporcu ayağı, ayak tabanında kalınlaşmış hiperkeratotik cildin varlığı nedeniyle topikal tedavilere daha dirençlidir. Üre , salisilik asit ( Whitfield merhemi ) ve laktik asit gibi keratolitik ve nemlendirici ilaçlar yararlı yardımcı ilaçlardır ve antifungal ajanların kalınlaşmış cilde nüfuzunu artırırlar. Bazen enfeksiyonla ilişkili iltihabı ve kaşıntıyı hafifletmek için topikal glukokortikoidler reçete edilir .
Sıcak suda çözülmüş %1 potasyum permanganat çözeltisi antifungal ilaçlara bir alternatiftir. Potasyum permanganat bir tuzdur ve güçlü bir oksitleyici maddedir .
2-Ağız tedavileri
Sporcu ayağının şiddetli veya dirençli vakalarında oral terbinafin , griseofulvinden daha etkilidir . Şiddetli sporcu ayağı enfeksiyonları için flukonazol veya itrakonazol de oral yoldan alınabilir. Bu ilaçlardan bildirilen en yaygın yan etki gastrointestinal rahatsızlıktır.