Araştırmacılar, geleceğin benzetimini yapabilmek için zihinsel modeller oluşturan farelerin beyin hücrelerini gözlemlediler. Bu gözlemde, paralel çalışmalarından ötürü farkları tam olarak anlaşılamayan modele dayalı ve modelsiz öğrenme biçimleri, fareler için kurulan bir düzenek yardımıyla karşılaştırıldı.
Karar verme düzeneği adına önem teşkil eden ve zihinsel modellerin kullanılmasıyla ilişkili olan ACC nöronlarının modele dayalı öğrenme biçimi üzerindeki özgül etkisi gözlemlendi.
ACC nöronları durdurulan farelerde, değişken durumlara uyum sağlayabilen öğrenme biçiminin kısıtlandığı anlaşıldı.
Beyniniz, geleceği düşünerek karar verme ve eylemlerinizin sonuçlarını tahmin etme konusunda size yardım eder. Örneğin, evinizin yakınındaki yeni bir restorana giden yolu ararken izlemeniz gereken güzergâhı tasarlamanız gibi bir eylem esnasında beyniniz, geleceği düşünerek karar vermenizde ve eylemlerinizin sonuçlarını tahmin etmenizde size yardımcı olur. Böyle bir durum söz konusu olduğunda beyniniz, semtinizin ve oraya varmak için takip etmeniz gereken güzergâhın zihinsel bir modelini tasarlayabilir
Bilim insanları, karar verme eylemi adına önemli olduğu bilinen “ön singulat korteks (anterior cingulate cortex, ACC)” adlı bir beyin bölümünün, bu tür zihinsel modellerden yararlanarak öğrenme eylemine dâhil olduğunu buldular. Neuron dergisinde yayımlanan, fareler kullanılarak yapılan yeni bir çalışma; beynin, farklı eylemlerin ve en iyi seçimlerin sonuçlarının benzetiminin yapılmasına yardımcı olan karmaşık zihinsel bir makine olduğunun altını çiziyor.
Oxford Üniversitesinde araştırmacı ve yeni makalenin başyazarı Dr. Thomas Akam, “Modele dayalı öğrenmenin sinir bilimsel temeli hâlâ tam olarak anlaşılamadı.” diyor.
“Bu çalışmada, modele dayalı öğrenme ile ilişkili olan ve etkinliği sonucu karar verme sürecinin birçok yönü adına uyartı sağlayan bir beyin bölümünü tanımladık.” şeklinde ekliyor.
Beynin zihinsel modelleri nasıl oluşturduğunun şifresini çözmek değişimlere nasıl uyum sağladığımızı ve nasıl değişken kararlar verdiğimizi anlamak için gerekli.
Örneğin, yeni restorana giderken yollardan birinin inşaat nedeniyle kapalı olduğunu fark ettiğimizde ne yapıyoruz?
Bu çalışmadan elde edilen verilerin çoğunun toplandığı yer olan Champalimaud Centre for the Unknown adlı kuruluşta bir araştırmacı iken bu araştırmaya başlayan, şimdilerde Columbia Zuckerman Enstitüsünün yöneticisi ve müdürü olup bu çalışmanın kıdemli yazarı olan Rui Costa, “Bu araştırmadan elde ettiğimiz sonuçlar oldukça heyecan verici.” diyor. “Bu veriler, ön singulat korteksin modele dayalı karar verme adına önemli bir beyin bölgesi olduğunu destekliyor. Yani veriler, bir davranışın bir diğerine karşı seçilmesi hâlinde dünyada neler olup biteceğini tahmin etme eyleminde ön singulat korteksin anahtar rol alan bir beyin bölgesi olduğunu gösteriyor.” diye ekliyor.
