AFFERENT – EFFERENT YOLLAR
• İpsilateral paralizi, ipsilateral proprioseptif kayıp ve kontralateral ağrı
✓ Isı duyusu kaybı ile seyreden spinal kord sendromu – Brown-Sequard
• Bir hastada C4 vertebra zedelenmesi sonucu sağ alt ve sağ üst ekstremitelerinde üst motor nöron felci, ayrıca sol alt ekstremitesinde ağrı ve ısı duyusu kaybı olmuştur. Hangisi doğrudur – C4 seviyesi medulla spinalis sağ yarı kesisi (Brown-Sequard)
• Brown-Sequard sendromu: Medulla spinalisin bir veya birkaç segmentinde sağ ya da sol yarımın tamamen zedelenmesidir
✓ Kesi seviyesinin altında
– Aynı tarafta üst motor nöron tipi felç (tr. corticospinalis lateralis)
– Aynı tarafta bilinçli derin duyu vibrasyon ve Diskriminatif duyunun kaybı (fasciculus gracilis ve cuneatus)
– Karşı tarafta ağrı-ısı kaybı (genellikle 1 dermatom aşağıdan başlayarak) (tr. spinothalamicus lateralis)
✓ Kesi seviyesinde
– Aynı tarafta alt motor nöron tipi felç (cornu anterius hasarı)
– Aynı tarafta vazomotor felç (sempatik presinaptik nöronların hasarı)
– Aynı tarafta radix posterior zedelenmesine bağlı tüm duyularda kayıp (cornu posterius hasarı)
• Üst ekstremitelerden bilinçli propriseptifi taşıyan yol – Fasciculus cuneatus
• Bilinçli proprioseptif ve vibrasyon duyusu kaybı olan bir hastada zedelenmenin olduğu yer – Fasciculus gracilis
• Fasciculus cuneatus‛un görüldüğü segmentler – T6 yukarısındaki segmentlerde (fasciculus gracilis tüm segmentlerde görülür)
• Gövdeden kalkan ve şuura ulaşan proprioseptifin 2. nöronlarının yeri – Bulbus (nuc. gracilis ve nuc. cuneatus)
Gövdenin alt parçası ve alt ekstremitelerden gelen şuursuz (bilinçaltı) proprioseptifi taşıyan yol – Tractus spinocerebellaris anterior ve posterior
• Gövdeden ağrı-ısı duyusunu taşıyan yol – Tractus spinothalamicus lateralis
• Bacaklarında hafif dokunma duyusu kaybı olan bir hastada zedelenmiş olan yol – Tractus spinothalamicus anterior
• Burun kanatlarından kalkan ağrı duyusunun geldiği çekirdek – Nucleus spinalis nervi trigemini
• Üst dudaktan kalkan ağrı duyusunun geldiği çekirdek – Nucleus spinalis nervi trigemini
• Baş ve yüzden kalkan somatik duyuların (ağrı, ısı, dokunma, basınç) 1. nöronları– 5 (ganglion trigeminale), 7 (ganglion geniculi), 9 ve 10‛un (ganglion superius‛ları) ganglionlarında
• Baş ve yüzden kalkan somatik duyuların (ağrı, ısı, dokunma, basınç) 2. nöronları– Ağrı-ısı; nuc. spinalis nervi trigemini, Dokunma-basınç; nuc. principalis nervi trigemini
• Baş ve yüzden kalkan somatik duyuların (ağrı, ısı, dokunma, basınç) 3. nöronları– Thalamus‛ta VPM (nucleus ventralis posteromedialis)‛de
• Tractus corticospinalis‛in çapraz yeri– Medulla oblongata (bulbus)
• Decussatio pyramidum nerededir– Bulbus (medulla oblongata)
• Medulla oblongata‛da çapraz yaptıktan sonra medulla spinalis‛in karşısında seyreden yol– Tractus corticospinalis
• Üst motor nöronları etkileyen lezyon belirtileri
– Kas tonusu artışı (spastisite)
– İstemli hareketlerin kaybı (paralizi) ya da azalması (parezi),
– Hiperaktif derin tendon refleksleri,
– Yüzeyel karın refleksi ve kremaster refleksinin kaybı,
– Babinski belirtisi,
– Klonus; (ani ekstensiyon hareketine karşı cevap olarak, fleksör kasların istem dışı ritmik kontraksiyonu).
• Kranyal sinirlerin motor çekirdekleri üzerinde etkili yol– Tractus corticobulbaris (fibrae corticonucleares)
• Tractus corticobulbaris‛in (fibrae corticonucleares) çift taraflı harabiyeti sonucunda görülen durum– Psödobulbar paralizi
• Yüzünün sol yarısında, rima palpebrarum‛un altında kalan mimik kasları çalışmayan bir hastada etkilenen yer– Sağ supranükleer seviye
• Yüzünün sol yarısında felç olan bir hastanın sol tarafta alnını da kırıştıramadığı g örülüyorsa lezyonun en olası yeri– Sol nervus facialis
• Dilin sol yarısı atrofik ve dil çıkarılırken sola deviye oluyorsa lezyonun en olası yeri– Sol nucleus nervi hypoglossi
• Supranükleer fasiyal sinir lezyonunda görülenler– Kontralateral yüzün alt yarısındaki kaslarda paralizi, kontralateral ağız köşesi düşer, kornea refleksi sağlamdır. Hastaher iki tarafta alnını kırıştırabilir
• Supranükleer hipoglossus felcinde fonksiyon kaybı olan kas– Sadece kontralateral musculus genioglossus
• Tractus vestibulospinalis lateralis‛in görevi– Ekstensör kasların motor nöronlarını eksite, fleksör kasların motor nöronlarını inhibe eder. Böylece vücut pozisyonundaani olarak meydana gelen değişikliklere (ör. düşme gibi) karşı çabuk hareketlerin oluşmasını sağlar. Yerçekimine karşıolan kasların esas kontrol edici yoludur
• Karşı taraf fleksör kasları eksite, ekstensör kasları inhibe eden tractus corticospinalis‛e benzer fonksiyonu olan yol– Tractus rubrospinalis (bu yolun mesencephalon‛da yaptığı çapraz – Forel çaprazı)
• Ani vizüel, oditör ve somatik uyarılara doğan baş ve boynun refleks hareketinden sorumlu efferent yol – Tractus tectospinalis (bu yolun çaprazı – Meynert çaprazı)
• Baş ve gözlerin koordineli hareketlerinden sorumlu yol – Fasciculus longitudinalis medialis (bu yol ile ilgili beyin sapı çekirdeği – Pontin paramedian retiküler formasyon çekirdeği;PPRF)