Radix mesenterii (mezenter kökü), yaklaşık 15-20 cm uzunluğunda bir hat olup, ince bağırsak mezenterinin arka karın duvarına tutunma yeridir.
Bu hat boyunca ilerlerken üzerinden geçtiği (önden çaprazladığı) yapılar şunlardır:
- Duodenum’un horizontal parçası (3. parça)
- Aorta abdominalis
- Vena cava inferior (VCI)
- Sağ ureter
- A./V. Testicularis / Ovarica Dextra (Sağ gonadal damarlar)
- Sağ m. psoas major
Cerrahi Anatomik Not
L3-L4 Seviyesi: Mezenter kökü yaklaşık L2 (Flexura duodenojejunalis) seviyesinden başlar ve sağ sakroiliak eklem civarında sonlanır.
SMA (Superior Mezenterik Arter) Sendromu: Radix mesenterii ve içindeki SMA’nın aortadan çıkış açısı daraldığında, tam bu çaprazlama noktasında yer alan duodenum 3. parça aorta ile arter arasında sıkışabilir. Bu durum klinik olarak inatçı kusmalarla seyreden akut/kronik obstrüksiyon tablosuna yol açar.
Ureter Korunması: Sağ üreterin bu kök tarafından önden çaprazlanması, sağ taraflı retroperitoneal cerrahilerde üreteri tanımak için kritik bir nirengi noktasıdır.
Jejunum ve ileum, iki katlı peritoneum yaprağının oluşturduğu mesenterium adı verilen bir bağ vasıtasıyla karın arka duvarına asılıdırlar ve serbestçe hareket edebilirler. Mesenterium’un karın arka duvarına yapışan kısmına radix mesenterii denilir. İnce bağırsak mukozasında görülen plikalara ‘plicae circulares’ adı verilir. Bu plikalar duodenum’un başlangıç bölümünde bulunmaz, distalinde görülmeye başlar ve jejunum da sayıları ve çapları artar. İleum’un distal bölümünde kaybolan bu plikalar, bağırsak içeriğinin geçişini biraz geciktirerek hem emilme zamanını uzatır, hem de emilme yüzeyini artırır. Ayrıca, emilim işleminin yapıldığı damardan zengin çıkıntılar olan ‘villus intestinales’, ince bağırsağın tümü boyunca bulunur ve mukozaya kadifemsi görünüm verirler.
Yelpaze şeklinde, ince bağırsağın jejenum ve ileum bölümlerini karın arka duvarına asan iki kat periton yaprağıdır. Karın arka duvarına yapışan kök kısmına radix mesenterii adı verilir. Radix mesenterii, yaklaşık 15cm uzunluğunda L2 sol tarafından başlar, aşağı ve sağa doğru uzanarak sağ art. sacroiliaca’da sonlanır. Mesenterium’un karın arka duvarı ile bağırsak arasındaki uzunluğu, orta bölümde en fazla olup 20cm kadardır. Duodenum ve kalın bağırsağa doğru kısalarak sıfırlanmaktadır. Mesenterium’un iki yaprağı arasında jejenum, ileum, a.-v. mesenterica superior’un jejenum ve ileum’a giden dalları, sinirleri, lenf damarları, lenf nodülleri ve bir miktar yağ dokusu bulunur