Geriatrik hastalarda D Vitamini eksikliği

Etyoloji

1-Azalmış günlük alım

2-Azalmış epidermal sentez

3-Azalmış intestinal absorbsiyon

4-Düşük renal aktivasyon

5-Düşük hepatik aktivasyon

Tanı

25 (OH) Vit D

Tedavi Hem 25 (OH) Vit D hem de 1, 25 (OH) Vit D3

————-

Steroid bir hormon olarak kabul edilen D vitamini bitkisel kökenli ergosterol (vit-D2) ve hayvansal kökenli olup deride 7-dehidrokolesterolden türeyen kolekalsiferol (vit-D3) şeklinde sınıflandırılır.

D vitaminleri kalsiferoller olarak ta adlandırılırlar.

D2 ve D3 vitaminleri aynı yolla metabolize edilirler ve öncelikle karaciğerde 25-(OH) D3’e çevrilir, ardından böbreğe taşınarak D vitaminin aktif formu olan 1,25-(OH)2 D3’e dönüştürülürler.

D vitamini, metabolizmada başta kemik ve iskelet sistemi olmak üzere birçok önemli fonksiyona sahiptir. Kalsiyum ve fosfor metabolizmasında rol alarak, kalsiyum ve fosforun bağırsaklardan emilimini sağlar.

D vitamini aynı zamanda parathormonun salınımını önler. Yine D vitamini birçok hastalık ve kanser türüne karşı koruyucu etkilere sahiptir. Genel olarak D vitamini yetersizliği metabolizmada kemik ve iskelet sistemi rahatsızlıkları olarak kendini gösterir.

Özellikle insan ve hayvanların yavrularında gözlemlenen rikets ve onun erişkinlerdeki şekli olan osteomalasi D vitamini yetersizliğinde en sık görülen hastalıklardır. D vitamini yetersizliğinin en önemli sebepleri arasında güneş ışığına yeteri kadar maruz kalmama yer alır.

D vitamininin fazla miktarlarda alınması da metabolizmada toksik etkiye yol açarak, dönüşümü olmayan problemlere sebebiyet verir

Ciltteki, 7-DHC; UV etkisi ile Pre D3 den Vit D3 (Hayvansal) ve Vit D2 (Bitkisel) haline döner.

KC de 25 OHase ile 25 (OH) D yani calcidiole dönüşür.

Böbrekte 1 Alfa OHase ile 1, 25 (OH) 2 D yani Caciltriol’e çevrilir.

Barsaklardan Calcitriol absorbe olur

Kemikte Calcitriol depolanır. Daha sonra buradan resorbe olur.

————————————

İnsan derisinin epidermal tabakası UV ışınlarına maruz kaldığında D vitamini sentezler. Güneş ışığının varlığında, kolekalsiferol adı verilen bir D vitamini formu, derideki steroid kolesterolün bir türevinden sentezlenir.

CYP2R1 , başlıca D vitamini 25-hidroksilaz olan bir enzim olan sitokrom P450 2R1’dir .İnsanlarda kromozom 11p15.2’de bulunan CYP2R1 geni tarafından kodlanır . Karaciğerdeki endoplazmik retikulumda ifade edilir ve burada 25-hidroksivitamin D oluşumunu katalize ederek D vitamininin aktivasyonunda ilk adımı gerçekleştirir.

**D vitamininin, özellikle kolekalsiferolün 25(OH)D’ye (kalsifediol) dönüştürülmesi, D vitamini hormonal sistemindeki temel adımlardan biridir. Bu süreci gerçekleştiren CYP2R1 enzimatik aktivitesinin daha önce sürekli olarak ifade edildiği ve stabil olduğu düşünülüyordu, bu nedenle serum 25(OH)D, D vitamini tedarikinin bir ölçüsüdür.

25-Hidroksivitamin D 1-alfa-hidroksilaz (VD 1A hidroksilaz), kalsidiol 1-monooksijenaz veya sitokrom p450 27B1 (CYP27B1) veya kısaca 1-alfa-hidroksilaz olarak da bilinir , insanlarda CYP27B1 geni tarafından kodlanan bir sitokrom P450 enzimidir .  VD 1A hidroksilaz , böbreğin proksimal tübülünde ve deri ( keratinositler ), bağışıklık hücreleri  ve kemik ( osteoblastlar ) dahil olmak üzere çeşitli diğer dokularda yer almaktadır .

**CYP27B1’deki fonksiyon kaybı mutasyonları , D vitamini bağımlı raşitizm tip IA‘ya neden olur .

——

D vitamini böbrekte inaktive olur. Burada kullanılan enzim 24,25 dihidroksilaz vitamin D dır.