Mallet finger (parmak); ekstansör tendinöz yapının veya avülziyon tarzında kemiğin yaralanması şeklinde oluşabilir. Avülziyon tarzı yaralanmalar sonrası kemik tutulum içeren (bone, bony ) parmak, kemik iştiraki yoksa tendinöz mallet parmak ismini alır. Diğer isimler beyzbol parmağı ve düşük parmaktır.
Mallet parmağın en sık oluş mekanizması, parmak longitudinal aksına dik şekilde gelen ani fleksiyon travmasıdır. Ani fleksiyon sonucunda terminal tendonda yırtık gelişirken, orta falanksla olan çarpışmanın da tabloya eklenmesi ile distal falanks bazis kırığı oluşabilir.[3] Mallet parmak, ekstansor zone 1 tendon yaralanmasıdır.
Tedavinin olmaması durumunda parmağın PIP ekleminin hiperekstansiyona, DIP ekleminin ise fleksiyona gitmesiyle kuğu boynu deformitesi ile sonuçlanabilir. Mallet parmak yaralanması, en sık genç ve orta yaş erişkin erkeklerde gözlenir.
Erkekler için ortalama yaş 34 iken kadınlarda bu yaş 41 olarak değerlendirilmiştir. %70 yaralanma dominant elde olmaktadır. %90 ın üzerinde ise ulnar iç parmak yaralanmamaktadır.
Literatürde mallet parmak ile ilgili birçok sınıflama mevcuttur.
Günümüzde en çok kullanılan sınıflama sistemi ise Wehbe- Schneider sınıflamasıdır. Bu sınıflamada kemik mallet parmak 3 tipe ayrılır ve her tip de 3 subtipe ayrılır.
Tip 1, subluksasyonun olmadığı
Tip 2 DIP eklem subluksasyonu ile beraber
Tip 3 epifizyel hasarlanmanın olduğu yaralanmadır.
Subtiplendirmede
tip A 1/3 ‘ün altında eklem iştiraki
tip B 1/3 – 2/3 arasında eklem iştiraki
tip C 2/3’ten fazla eklem iştiraki olan yaralanma olarak belirtilmiştir.
Wehbe ve Schneider sınıflaması
Tiplendirme;
Tip I DIP eklem subluksasyonu yok
Tip II DIP eklem subluksasyonu var
Tip III Epifizyel ve fizyel yaralanma
Subtipler;
a <1/3 ‘den az eklem iştiraki
b 1/3 ile 2/3 arası eklem iştiraki
c >2/3’den fazla eklem iştiraki
Doyle tendinöz ve kemik tutulum içeren mallet parmak yaralanmalarının oluş mekanizmasına göre sınıflamıştır. Tip 1 kemik avülziyonu olsun veya olmasın kapalı yaralanma; Tip 2 tendon devamlılığının bozulduğu laserasyon tarzı yaralanma; Tip 3 daha derin açk yaranın eşlik ettiği tendon rüptürü ile beraber olan yaralanma; Tip 4 ise 3 subtipe ayrılır.
Doyle’un Mallet Parmak Yaralanması Sınıflaması
Tip A- transepifizyel kırıkla beraber, tip B- hiperfleksiyon travması sonrası % 20 ile %50 arasında eklem iştiraki ve tip C- %50 ‘nin fazlasının eşlik ettiği eklem iştiraki olan yaralanmadır.
Tip I Küçük kemik avülziyonu olsun/olmasın kapalı mallet yaralanması
Tip II Açık yaralanma (laserasyon)
Tip III Açık yaralanma (deri ve tendon bütünlüğünü bozan abrazyon)
Tip IV Kemik tutulum içeren mallet parmak yaralanma
IV a Distal falanks fizyel hasarı (pediatrik)
IV b % 20–50 arası eklem iştirakli kemik tutulum içeren mallet parmak yaralanması
IV c % 50 üzeri eklem iştirakli kemik tutulum içeren mallet parmak yaralanması
Patel ve Gerberman yaptığı çalışma ile akut ve kronik mallet parmak ayırımında 4 haftayı kıstas olarak belirlemişlerdir. 4 haftadan önce başvuru akut mallet parmak olarak, sonra başvuru ise kronik mallet parmak olarak tanımlanır. Jones NF yaptığı bir çalışmada, incelemeye aldığı aynı aileden 24 kişide, mallet parmak yaralanması için predispozisyon olduğunu saptamıştır.
Mallet parmak, ortopedinin tedavisi halen tartışmalı konularından biridir. Ekstansiyon defekti, fleksiyon kontraksiyonu, kavrama sorunları, iş gücü kaybı, yüzeyel yara yeri sorunları, tırnak 14 yatağı sorunları, ağrı, osteomyelit ve hatta amputasyon tedavi sonrası komplikasyonları oluşturmaktadır. En sık komplikasyon ise dorsal cilt sorunları (enfeksiyon, ülserasyon vb) ve fleksiyon kısıtlılığıdır. Cerrahi veya konservatif tedavide oluşan ekstansiyon defekti da sıkça görülen bir sorun olmakla beraber, hasta memnuniyetini fazla etkilememektedir.[8] Tedavi şeklinden bağımsız olarak, mallet parmak sonucu kalan en sık sekel parmak üzerinde oluşan çıkıntı ve ekstansiyon defektidir.
Mallet parmak tedavisinde genel olarak konservatif tedavi (alüminyum foam ile parmak atellemesi, plastizottan kişiye özel yapılan DIF eklemi ekstansiyona alan ortez vb ) geçerli olmakla beraber, cerrahi seçenekler olarak da K teli ile tespit, K teli ile ekstansiyon splintlemesi, K teli ile şemsiye tekniği, pull-out sutur anchor ile tespit, artrodez, gergi bandı metodu gibi birçokları sayılabilir
