Semisirküler kanallar veya Yarım daire kanalları, iç kulakta yer alan ve birbirlerine 90 derece açı yapan üç kanaldan oluşan yapıdır. Bu kanallar horizontal (lateral), superior (Anterior) ve posterior kanallarıdır. Koklea ile arasında yerçekimi ve yatay-dikey hızlanmayı algılayan tulumcuk ve kesecik bulunur. Dengenin sağlanması için beyinciğe yardım eder.
Her bir kanalın içerisi endolenf sıvısı ile doludur ve yine her birinin tabanında ampul denen yapılar bulunur. Bu ampullerde jelatinli bir madde olan kupulanın kapladığı tüylü hücreler vardır. Hareket halinde endolenf sıvısı da hareket ederek kupulayı yerinden oynatır ve altında yer alan tüylü hücreleri uyararak beyne bilgi gönderilir. Kupulanın hareketine göre beyin yön bilgisi elde eder.
1-Lateral semicircular canal
2-Anterior semicircular canal
3-Posterior semicircular canal
1-Lateral yarım daire kanalı
Lateral yarım daire kanalı (aynı zamanda yatay veya dış yarım daire kanalı olarak da bilinir ) üç kanalın en kısa olanıdır. Kanal içindeki sıvının hareketi başın dikey bir eksen (yani boyun) etrafında dönmesine veya başka bir deyişle enine düzlemde dönmesine karşılık gelir . Bu, örneğin, kişi başı bir yandan diğer yana çevirdiğinde (yaw ekseni) meydana gelir.
Ölçüleri 12 ila 15 mm (0,47 ila 0,59 inç) arasındadır ve kemeri yatay olarak arkaya ve yana doğru yönlendirilmiştir; bu nedenle her yarım daire kanalı diğer ikisine dik açıda durur. Ampulle ucu, oval pencerenin hemen üzerindeki vestibülün üst ve yanal açısına karşılık gelir ve burada ön yarım daire kanalının ampulle ucuna yakın açılır; karşı ucu vestibülün üst ve arka kısmında açılır. Bir kulağın yanal kanalı diğerininkiyle hemen hemen aynı düzlemdedir.
2-Ön yarım daire kanalı
Ön yarım daire kanalı ( üst yarım daire kanalı olarak da bilinir ) , başın lateral eksen etrafındaki dönüşlerini, yani sagital düzlemdeki dönüşü algılayan vestibüler sistemin bir kısmını içerir . Bu, örneğin, birinin başını sallaması (perde ekseni) sırasında meydana gelir.
Uzunluğu 15 ila 20 mm (0,59 ila 0,79 inç) olup, dikey yöndedir ve temporal kemiğin petroz kısmının uzun eksenine enine yerleştirilmiştir, ön yüzeyindeki kemeri yuvarlak bir çıkıntı oluşturur. Bir dairenin yaklaşık üçte ikisini tanımlar. Lateral ucu ampulledir ve vestibülün üst kısmına açılır; karşı ucu posterior yarım daire kanalının üst kısmıyla birleşerek vestibülün üst ve medial kısmına açılan crus osseum commune’u oluşturur .
3-Posterior yarım daire kanalı
Posterior yarım daire kanalı, başın antero-posterior (sagittal) eksen etrafında dönmesini veya başka bir deyişle koronal düzlemdeki dönmesini algılayan vestibüler sistemin bir kısmını içerir . Bu, örneğin, kişi başı omuzlara değecek şekilde hareket ettirdiğinde veya bir takla attığında (yuvarlanma ekseni) meydana gelir.
Adlandırmasına göre, temporal kemiğin petroz kısmının arka yüzeyine neredeyse paralel olarak, üst ve arkaya doğru yönlendirilmiştir. Vestibüler su kemeri hemen medialidir. Posterior yarım daire kanalı kemik labirentinin bir parçasıdır ve kanalı, vestibüler sistem tarafından koronal düzlemde başın dönüşlerini algılamak için kullanılır. Üç yarım daire kanalının en uzunudur ve 18 ila 22 mm (0,71 ila 0,87 inç) arasındadır. Alt veya ampulle edilmiş ucu vestibülün alt ve arka kısmına, üst ucu ise crus osseum commune’ye açılır .