Ranson kriterleri

Aşağıdaki Ranson kriterlerinden hangisi hastaneye ilk gelişte önemli değildir?

A) Hasta yaşının 55’ den fazla olması

B) Açlık kan şekerinin 200 mg/dl’ den fazla olması

C) Lökosit sayısının 16.000 / mm³’ den fazla olması

D) AST’ in 250 IÜ/dl’ den fazla olması

E) Serum Ca düzeyinin 8 mg/dl’ den az olması

Ranson Kriterleri – Mantık

Ranson kriterleri iki zamana ayrılır:

• İlk başvuru (0. saat)
• 48 saat sonra

Bu nedenle ilk gelişte sorulan sorularda 48. saat kriterleri elenir.

İlk Başvuruda (0. saat) Değerlendirilenler

• Yaş > 55
• Lökosit > 16.000 /mm³
• Glukoz > 200 mg/dl
• LDH > 350 IU/L
• AST (SGOT) > 250 IU/L

Şıklardaki A, B, C, D bu gruptadır.

48 Saat Sonra Değerlendirilenler

• Hematokrit ↓ > %10
• BUN ↑ > 5 mg/dl
• Kalsiyum < 8 mg/dl ❗
• PaO₂ < 60 mmHg
• Baz defisiti > 4 mEq/L
• Sıvı sekestrasyonu > 6 L

Serum Ca düşüklüğü (E) 48. saat kriteridir, ilk başvuruda önemli değildir.

Şıkların Hızlı Değerlendirmesi

• A) Yaş >55 → ✔️ İlk başvuru
• B) Glukoz >200 → ✔️ İlk başvuru
• C) Lökosit >16.000 → ✔️ İlk başvuru
• D) AST >250 → ✔️ İlk başvuru
• E) Ca <8 → ❌ 48. saat

TUS Püf Noktaları

• Kalsiyum, PaO₂, BUN artışı, Hct düşüşü = 48. saat
• Yaş, lökosit, glukoz, LDH, AST = giriş
• Sıvı sekestrasyonu >6 L → 48. saat (ilk başvuruda değil)

Kısa Ezber

“Yaş–Lökosit–Şeker–LDH–AST” = GİRİŞ
“Ca–PaO₂–BUN–Hct–Baz–Sıvı” = 48 SAAT

Cevap – E

Ranson kriterlerini ezberlemeyi kolaylaştırmak için “başvuru” ve “48. saat” ayrımını şu şekilde gruplandırabiliriz:

RANSON KRİTERLERİ:

İlk başvuruda

55 yaş üzeri

BK > 16000/mm3

Glukoz > 200 mg/dl

LDH > 350 IÜ/Lt

SGOT > 250 IÜ/dl

48 saat sonra

Hematokritte %10’dan fazla azalma

BUN’de 5 mg/dl’den fazla artış

Ca++ < 8 mg/dl

PaO2 < 60 mmHg

Baz defisiti > 4 mEq/Lt

Hesaplanan sıvı sekestrasyonu > 6000 ml