Pentoz-Fosfat yolu veya diğer adıyla heksoz monofosfat yolu, amacı organizmaya NADPH ve pentozlar sağlamak olan bir metabolik yoldur. Bu metabolik yol ile yapılan yıkımdan ATP elde edilmez.
Bu yol NADPH gereksiniminin fazla olduğu karaciğer, yağ dokusu, gonadlar, eritrositler gibi dokularda etkin biçimde kullanılır.
Heksoz monofosfat geçidi mitokondria dışındaki anabolik olaylar için (yağ asidi sentezi, steroid sentezi) gerekli olan indirgenmiş NADP (NADPH + H) üretir. Bu geçidin diğer bir önemli fonksiyonu nükleik asit ve nukleotid sentezi için gerekli olan riboz sentez etmektir
Tamamen sitoplazmada gerçekleşir
Birinci Dönem Reaksiyonları (Oksidasyon Reaksiyonları)
Bu dönemde 2 oksidasyon ve 1 hidroliz reaksiyonu gerçekleşir.
1)Glikoz 6-fosfatın glikonolakton ve NADPH oluşturmak için oksidasyonu
2)Glikonat 6-fosfat oluşumu
3)Glikonat 6-fosfat’ın ribüloz 5-fosfat ve ikinci NADPH oluşturmak için oksidasyou
Eğer NADPH ve pentoz ihtiyacı dengeli ise bu metabolik yol 1. dönem reaksiyonları ile son bulur. Ancak NADPH gereksinimi fazla ise 2. dönem reaksiyonları başlar.
İkinci Dönem Reaksiyonları (Oksidatif Olmayan Reaksiyonlar)
Organizmanın bu reaksiyonları yapma amacı glikoz israfına yol açmamaktır. Bu sebeple oluşan ihtiyaç fazlası pentozları yeniden glikoza çevirir. Bu reaksiyonlar sayesinde 3 molekül pentozdan, 2 molekül fruktoz 6-fosfat ve 1 molekül gliseraldehit 3-fosfat oluşturulabilir.
