Velcade markası altında satılan Bortezomib, multipl miyelom ve mantle hücreli lenfoma tedavisinde kullanılan bir anti-kanser ilacıdır . Bu, daha önce tedavi görmüş ve almamış olanlarda multipl miyelomu da içerir. Genellikle diğer ilaçlarla birlikte kullanılır. Enjeksiyon yoluyla verilir.
Yaygın yan etkiler arasında mide bulantısı, ishal, yorgunluk, düşük trombosit sayısı , ateş, uyuşukluk, düşük beyaz kan hücreleri , nefes darlığı, döküntü ve karın ağrısı yer alır. Diğer ciddi yan etkiler arasında düşük tansiyon , tümör lizis sendromu , kalp yetmezliği ve geri dönüşümlü posterior lökoensefalopati sendromu yer alır . Proteazom inhibitörü olarak bilinen ilaç sınıfındadır . Proteinleri parçalayan hücresel kompleksler olan proteozomları inhibe ederek çalışır .
Bortezomibdeki bor atomu, 26S proteazomun katalitik bölgesine yüksek afinite ve özgüllükle bağlanır. Normal hücrelerde proteazom, her yerde bulunan proteinlerin bozunması yoluyla protein ekspresyonunu ve fonksiyonunu düzenler ve ayrıca hücreyi anormal veya yanlış katlanmış proteinlerden kurtarır.
Klinik ve klinik öncesi veriler, miyelom hücrelerinin ölümsüz fenotipinin korunmasında proteazomun rolünü destekler ve hücre kültürü ve ksenograft verileri, katı tümör kanserlerinde benzer bir işlevi destekler. Birden fazla mekanizmanın dahil olması muhtemel olsa da, proteazom inhibisyonu, pro-apoptotik faktörlerin bozulmasını önleyebilir, böylece neoplastik hücrelerde programlanmış hücre ölümünü tetikleyebilir.
Son zamanlarda bortezomibin, proteozom tarafından üretilen hücre içi peptidlerin seviyelerinde hızlı ve dramatik bir değişikliğe neden olduğu bulunmuştur.
Sinerjistik bir etkiye sahip olması beklenen epigallokateşin galat (EGCG) dahil olmak üzere yeşil çay ekstraktından türetilen polifenollerin hücre kültürü deneylerinde bortezomibin etkinliğini azalttığı bulunmuştur.
Aşağıdaki immunsupresan ilaçlardan hangisi multiple myelom tedavisinde kullanılan proteazom bağımlı protein yıkım inhibitörüdür?
A) Bortezomib
B) Sirolimus
C) Takrolimus
D) Siklosporin
E) Talidomid
Cevap A
Bortezomib: Proteazom bağımlı protein yıkım inhibitörüdür. Multipl myeloma tedavisinde kullanılır.
Siklosporin: Siklospsorin–siklofi lin kompleksi T–hücre spesifik transkripsiyon faktörünün aktivasyonu için gerekli olan kalsinörini ve sitoplazmik fosfatazı inhibe eder. Uveit, romatoid artrit, psöriasis ve astım gibi otoimmün hastalıklarda da kullanılır.
Takrolimus:Tacrolimus (FK 506) immünsupresan bir makrolid antibiyotiktir ve kalsinörini inhibe eder. Tacrolimus siklosporinle aynı endikasyonlara sahiptir ve özellikle organ ve stem hücre transplantasyonlarında kullanılır
Sirolimus: Sirolimus (rapamisin) ve everolimus FK506 immünofilinlere bağlanarak, hücre proliferasyonunda önemli bir sinyal mekanizması olan mTOR’u bloke ederler. mTOR blokajı sonucunda interlökinler tarafından yönlendirilen T ve B hücre proliferasyonları inhibe olur.
Talidomid: Neoanjogenezi inhibe ederek tümörün beslenmesini engeller. Özellikle multiple myelomda kullanılır